Amazon omborlarida kecha-yu kunduz ishlaydigan robotlar soni bir milliondan oshdi — bu kompaniyani dunyodagi eng yirik robot operatori qiladi. Shu bilan birga 2025-yilgi yillik hisobotga koʻra bir yarim milliondan ortiq doimiy va vaqtincha ishchiga ega boʻlgan Amazon dunyodagi ikkinchi eng yirik korporativ ish beruvchi boʻlib qolmoqda. Ars Technica 2026-yil 12-oktyabrda eʻlon qilgan katta materialda kompaniyaning robot strategiyasi batafsil yoritildi: sunʻiy intellekt boshqaruv tizimlaridan tortib, yangi avlod robot qoʻllar va ishlab chiqarish zavodlarining kengayishigacha. Material Amazon Robotics vitse-prezidenti Scott Dresser va mehnat tadqiqotchilari bilan suhbatlarga tayanadi.
DeepFleet: million robotni boshqaruvchi sunʻiy intellekt
Amazon oʻzining ulkan robot flotini DeepFleet — sunʻiy intellekt foundation modellari toʻplami yordamida muvofiqlashtiradi. Tizim robotlar tirbandligini hali yuz bermasdan oldin bashorat qiladi va flot harakat samaradorligini 10% ga oshirgan. Foundation modellar — katta hajmdagi maʻlumotlar asosida oʻrgatilgan, turli vazifalarga moslasha oladigan sunʻiy intellekt tizimlari; Amazon ularni ombor logistikasida markazlashgan boshqaruv vositasi sifatida qoʻllamoqda.
Tizimning ishlash prinsipi shunday: modellar ombor ichidagi harakat oqimlarini kuzatib, qaysi yoʻnalishda tirbandlik yuzaga kelishini oldindan hisoblaydi va robotlarga muqobil marshrutlar beradi. Bir milliondan ortiq robot kecha-yu kunduz harakatlanadigan tizimda bunday oldindan rejalash kechikish va toʻxtashlarni kamaytirishga xizmat qiladi.
Sparrow va Vulcan: sezuvchi robot qoʻllar
Sparrow — yuz millionlab turli shakl va oʻlchamdagi mahsulotlarni ushlashga moʻljallangan robot qoʻl. Amazon Robotics vitse-prezidenti Scott Dresserning Ars Technicaʻga aytishicha, Sparrow — “foundation modellarni haqiqatan ham birinchi marta joriy qilgan” tizim boʻldi. Vulcan esa koʻrish bilan birga kuch-sezish, yaʻni tegish sensorlarini birlashtirgan birinchi Amazon robot qoʻli hisoblanadi. U 2025-yildan beri Vashington shtatining Spokane va Germaniyaning Gamburg shaharlaridagi omborlarda ishlamoqda; kompaniya uni 2027-yilda keng miqyosda joriy qilishni rejalashtirmoqda.
Tegish sezish qobiliyati Vulcanni avvalgi avlod robot qoʻllardan farqlaydi: koʻrish tizimi obyektni taniydi, kuch-sezish sensorlari esa ushlash kuchini nazorat qiladi. Bunday kombinatsiya robot qoʻlning turli shakldagi buyumlar bilan ehtiyotkor ishlashiga imkon beradi.
Robot qoʻllar floti ikki baravar oshadi
Moliya direktori Brian Olsavskyning 2026-yil iyulida maʻlum qilishicha, Amazon bu yil robot qoʻllar flotini ikki baravardan koʻproq oshirishni kutmoqda. Dresserning qoʻshimcha qilishicha, hozirgi qoʻllar soni bir necha ming atrofida. Dresserning baholashicha, flot shu surʻatda kengaysa, Sparrow va Vulcan kabi tizimlar kompaniya omborlarida yanada keng qoʻllanilishi mumkin.
Robot zavodlari: ikkitadan toʻrttaga
Amazon robot ishlab chiqarish quvvatini ham kengaytirmoqda. Kompaniya 2026-yil 19-avgustda Texas shtatining Ostin shahrida yangi robototexnika ishlab chiqarish markazini (300–500 ta ishlab chiqarish va muhandislik ish oʻrni) va 2026-yil 24-sentyabrda Indiana shtatining Greenwood shahrida 100 mln dollardan ortiq sarmoyali obyektni (300 ta malakali ish oʻrni, 2028-yilgacha ochiladi) eʻlon qildi. Ikkala loyiha birgalikda Amazonning robot ishlab chiqaradigan zavodlari sonini ikkitadan toʻrttaga chiqaradi. Ikkala eʻlon ham bir oydan biroz koʻproq oraliqda berilgan.
Raqamlarda: Amazon robototexnikasi
Amazon robot dasturining asosiy koʻrsatkichlari quyidagicha: omborlarda bir milliondan ortiq robot kecha-yu kunduz ishlaydi; robot qoʻllar soni hozir bir necha ming atrofida boʻlib, kompaniya rahbariyatining iyuldagi bayonotiga koʻra yil oxirigacha ikki baravardan koʻproq oshishi kutilmoqda; DeepFleet joriy qilingach flot harakat samaradorligi 10% ga oshgan; global yetkazib berishlarning 75% i robototexnika ishtirokida amalga oshirilmoqda; qayd etiladigan ish jarohatlari darajasi 40% dan ortiq kamaygan; robot ishlab chiqarish zavodlari soni ikkitadan toʻrttaga koʻpaymoqda; kompaniyaning 2025-yilgi yillik hisobotiga koʻra, unda 1,5 milliondan ortiq ishchi ishlaydi.
Ishchilar va xavfsizlik masalasi
Amazonning maʻlum qilishicha, hozir global yetkazib berishlarning taxminan 75% i u yoki bu darajada robototexnika qoʻllab-quvvatlashi bilan amalga oshirilmoqda. Kompaniyaning daʻvo qilishicha, robotlarga kiritilgan sarmoyalar qayd etiladigan ish jarohatlari darajasini 40% dan ortiq kamaytirgan.
Biroq mehnat tadqiqotchilari hamkorlikdagi robotlar avtomatlashtirish dinamikasini oʻzgartirayotgani haqida ogohlantirmoqda:
“Hamkorlikdagi robotlarning paydo boʻlishi bu dinamikani ikki sababga koʻra oʻzgartiradi: birinchisi — u jismonan yaqin, ikkinchisi — robot ish surʻatini belgilash qobiliyatiga ega”, — dedi George Mason universiteti biznes professori Brian Greenwood Ars Technicaʻga.
Batafsil: Ars Technicaʻning katta materiali va The Wall Street Journalʻning zavodlar haqidagi xabari.
