Onlayn xarid qiladigan sunʻiy intellekt (SI) agentlari yirik veb-saytlarning qarshiligiga duch kelmoqda. Amazon Metaʼning Muse nomli shaxsiy SI agentini oʻz chakana savdo saytidan blokladi — endi agent saytdagi mahsulotlar katalogini koʻra olmaydi va xarid qila olmaydi. Muammo faqat Amazon bilan cheklanmaydi: The Verge maʼlumotiga koʻra, aviachipta bron qilishdan tortib chakana savdo kassalarigacha boʻlgan koʻplab xizmatlarda agentlar saytlarning toʻsiqlariga urilmoqda. The Vergeʼning 17-oktabrdagi sharhida bu yakka holat emas, balki yirik saytlar orasida keng tarqalgan muammo sifatida tasvirlangan. Bular — foydalanuvchi nomidan mustaqil harakat qiladigan yangi avlod yordamchilari: ular doʻkon kassasida toʻlov qiladi, aviachipta bron qiladi va boshqa kundalik vazifalarni bajaradi.
Amazon Muse kirishini chekladi
TechCrunch xabariga koʻra, Amazon Metaʼning Muse SI agentini oʻz savdo saytidan blokladi. Blokdan keyin agent saytdagi mahsulotlar roʻyxatini koʻrib chiqa olmaydigan va xarid qila olmaydigan holatga tushdi. Amazon bu qarorning sabablarini ochiq izohlamadi — ammo bu yirik chakana savdo platformasining shaxsiy SI agentiga qoʻygan eng keskin toʻsiqlaridan biri boʻldi.
Walmart: blok ataylab qoʻyilmagan
Walmartʼning Muse bilan bogʻliq cheklovlari ataylab joriy etilmagan. Kompaniya Metaʼning sentabr oyida oʻtkazilgan Connect konferensiyasida eʼlon qilingan Muse hamkorlaridan biri hisoblanadi — yaʼni u mijozlarga agentlar orqali xizmat koʻrsatish tarafdori. Muammo saytdagi "odam ekanligingizni tasdiqlang" tugmasida: tekshiruv oynasi ochilganda uni bosish kerak boʻladi, agar jarayon uzilib qolsa, himoya tizimi tashrif buyuruvchini bot deb hisoblab, agentni saytdan chiqarib yuboradi. Yaʼni saytning spam va zararli faoliyatdan himoyalanish uchun moʻljallangan anʼanaviy choralari agentning qonuniy harakatini ham toʻxtatib qoʻymoqda.
Aviakompaniyalar va xizmat platformalari
Aviachipta bron qilish SI agentlar uchun asosiy qoʻllanish yoʻnalishlaridan biri sifatida koʻrilmoqda, ammo aviakompaniyalar ehtiyotkorlik qilmoqda. Delta uchinchi tomon SI agentlari bilan hech qanday integratsiyaga ega emasligini bildirdi va mijozlarni ruxsatsiz avtomatlashtirilgan faoliyatdan himoya qilayotganini taʼkidladi. United esa oʻzining foydalanish shartlariga ishora qildi: foydalanuvchi oldindan yozma ruxsatsiz hech qanday robot, oʻrgimchak yoki boshqa avtomatik qurilma yordamida saytni kuzatmaslikka va undan nusxa olmaslikka rozilik beradi. Yelp oʻz platformasida inson boʻlmagan trafikka ruxsat bermaydi — agar SI agenti kompaniyaning maʼlumotlar litsenziyalash dasturi orqali kirish uchun toʻlov qilmagan boʻlsa, narx soʻrash, kutish roʻyxatiga yozilish yoki stol band qilish urinishlari muvaffaqiyatsizlikka uchraydi. eBay esa barcha uchinchi tomon xarid agentlarini taqiqlash oʻrniga, ruxsatsiz agentlar va avtomatlashtirilgan maʼlumot yigʻish kabi harakatlarni cheklayotganini bildirdi.
Cloudflare omili
Vaziyatga kontent yetkazib berish tarmoqlarining siyosati ham taʼsir koʻrsatmoqda. Cloudflareʼning 15-sentabrda krawler sozlamalariga kiritgan oʻzgarishidan soʻng, dastlab xavfsizlik sababli SI botlarini bloklagan sayt sozlamalari avtomatik ravishda yangilandi: endi ular reklama joylashtirilgan sahifalarda SI agentlarni ham bloklaydigan rejimga oʻtdi. Boshqacha aytganda, sayt egalari alohida qaror qabul qilmagan boʻlsa ham, ularning himoya sozlamalari agentlarni toʻsa boshladi. Shu bilan birga Cloudflareʼning bu jarayonda tijoriy manfaatdorligi ham bor: kompaniya SI botlari kiradigan maʼlumotlar uchun toʻlov qilinadigan bozor yuritadi — yaʼni botlar sayt maʼlumotlariga kirish uchun haq toʻlaydigan tizimni rivojlantirmoqda.
Blok ataylabmi yoki himoya tizimining yon taʼsiri
Toʻsiqlarning bir qismi ataylab qoʻyilgan. Amazon Museʼni oʻz saytidan ongli ravishda blokladi, Yelp litsenziyasiz inson boʻlmagan trafikni siyosat darajasida taqiqladi, United esa foydalanish shartlarida robot va oʻrgimchaklarga yozma ruxsatsiz taqiq kiritgan. Boshqa holatlarda esa blok himoya tizimlarining kutilmagan yon taʼsiri sifatida yuzaga kelmoqda: Walmart misolida "odam ekanligingizni tasdiqlang" tekshiruvi uzilib qolsa, agent saytdan chiqarib yuboriladi, garchi kompaniya agentlar bilan hamkorlik qilish tarafdori boʻlsa ham. Delta ham uchinchi tomon agentlari bilan integratsiyaga ega emasligini, lekin mijozlarni ruxsatsiz avtomatlashtirilgan faoliyatdan himoya qilish choralarini koʻrayotganini bildirdi.
Ochiq standart tashabbusi
Muammoni tizimiy hal qilish uchun sakkizta kompaniya — Meta, Walmart, Stripe, Sierra, Genesys, Rocket, NiCE va Decagon — onlayn savdoda agentlarning oʻzaro muloqoti uchun ochiq standart ishlab chiqishga kirishdi. Tashabbus aynan agentlar oʻrtasidagi muloqotga qaratilgan va onlayn tijoratda qoʻllanadigan umumiy qoidalarni belgilashni maqsad qiladi.
"Turning away a personal agent means turning away the customer behind it."
— Meta bayonotidan
Meta bayonotida aytilishicha, shaxsiy agentni qaytarish uning ortidagi mijozni qaytarish demakdir.
