American Express 2026-yil 13-oktabrda sunʻiy intellekt (SI) agentlarining xaridorlar nomidan ruxsatsiz bitimlar tuzishining oldini olishga moʻljallangan yangi mexanizm — Intent Intelligence Frameworkʻni taqdim etdi. Tizim bitim yakunlanishidan oldin mijozning xarid niyatini qayd etib, tasdiqlaydi; Amex bu yondashuv SI yordamida amalga oshiriladigan bitimlar uchun sanoat standartiga aylanishini kutmoqda (TechCrunch).
Shaxsiy SI agentlar tobora koʻproq foydalanuvchilar nomidan toʻlovlarni oʻz zimmasiga olmoqda, biroq katta til modellarning noaniq tabiati ularning kutilmagan harakatlar qilishiga olib kelishi mumkin. Amex aynan shu muammoni oldindan hal qilishga harakat qilmoqda: mijozning xarid boʻyicha koʻrsatmalari bitimning butun jarayonida — toʻlovdan tortib keyingi bosqichlargacha — saqlanib borishi taʻminlanadi.
Niyat bitimning eng boshida qayd etiladi
Freymvork Create Intent APIʻdan boshlanadi. Bu API mijozning xarid boʻyicha koʻrsatmalarini savdogar nomi, maksimal byudjet va mahsulot afzalliklari kabi cheklovlar bilan birga qayd etadi. Keyin mijoz shaxsini tasdiqlaydi va qayd etilgan niyatni maʻqullaydi.
Shundan soʻng tizim Intent ID — niyatning yagona identifikatori — va Proof of Intent Token yaratadi. Token mijozning yuqori darajadagi cheklovlarini oʻz ichiga oladi va agent xavfsiz raqamli toʻlov kredensialini olish uchun ishlatiladi. Agent kassada mijozning haqiqiy karta raqami oʻrniga shu kredensialdan foydalanadi. Natijada xarid bir tomondan xavfsiz qoladi, ikkinchi tomondan esa mijoz agentga aynan ruxsat bergan doirada amalga oshiriladi.
Intent ID va token bitimning boshqa qismlarida ham qoʻllanilishi mumkin: Amexʻga koʻra, ular firibgarlikning oldini olish va nizolarni hal qilish kabi yoʻnalishlarda kompaniyalarga yordam beradi.
Raqiblardan farq: niyat ertaroq soʻraladi
Amexʻning aytishicha, uning yondashuvi raqiblarnikidan farqli ravishda niyatni bitim oqimiga ertaroq kiritadi — bu xavf yuzaga kelishidan oldin uni kamaytirish imkonini beradi.
«Kompaniya agentli bitimlar silliq, ishonchli va xavfsiz boʻlishini istaydi — xuddi karta egalarimiz kutgandek», — dedi Amexʻning agentlik hamkorliklari va strategiyasi boʻyicha vitse-prezidenti Hannah Bozian.
Amex misol keltirdi: agar agentdan 9-oʻlchamdagi oq Nike krossovkalarini sotib olish soʻralgan boʻlsa, lekin u Adidas poyabzaliga soʻrov yuborsa, agent xato qilgani sababli Amex bitimning oʻtishiga yoʻl qoʻymaydi.
Bozianʻning qoʻshimcha qilishicha, bugungi kunda koʻplab agentlar xarid qilishdan oldin mijozning roziligini soʻraydi, biroq kelajakda ular ancha mustaqil harakat qilishi mumkin. Masalan, isteʻmolchi agentiga qogʻoz sochiq yoki hojatxona qogʻozi kabi kundalik ehtiyojlarni qayta buyurtma qilishga ruxsat berishi mumkin — bunday toifalarda yagona cheklov narx va hajm boʻladi, savdogar yoki brend emas. Uning fikricha, bunday holatlarda bitimlarning mijoz niyatiga mosligini tekshiradigan texnologiya zanjirda boʻlishi oʻrinli.
Shuningdek, qaysi agent qaysi harakatni qachon tasdiqlagani haqida jurnal yuritish agent nomidan qilingan firibgarlikka qarshi kurashda yordam berishi mumkin.
ACE toʻplamidagi besh xizmat
Intent Intelligence Framework aprel oyida ishga tushirilgan Amex Agentic Commerce Experiences (ACE) dasturchi toʻplamining davomi hisoblanadi. VentureBeatʻning yozishicha, ACE dasturchilarga beshta birlashtirilgan xizmat beradi: agentlarni roʻyxatga olish, hisobni ulash, niyat intellekti, toʻlov kredensiallari va savat konteksti.
Agent roʻyxatga olingach, tizim foydalanuvchining Amex hisobini agentga bogʻlaydi va unga xarid qilishga ruxsat beradi. Niyat intellekti bosqichida Amex «niyat shartnomasi» deb atagan hujjat shakllanadi: foydalanuvchi agent nima qilishini belgilaydi, soʻng ACE tizimi Intent ID va Proof of Intent Token yaratadi — bu nizo yuzaga kelganda vakolat berilganini isbotlaydi.
Toʻlov bosqichida agent mijoz soʻragan mahsulotni topgach, toʻlov kredensiallarini soʻraydi. Bu kredensiallar mijozning cheklovlariga bogʻlangan bir martalik token shaklida beriladi: masalan, mijoz faqat 500 dollar sarflashni istagan boʻlsa, token 600 dollarlik xaridga ruxsat bermaydi.
Amex allaqachon toʻlov ekotizimi boʻylab hamkorlar bilan ACEʻni joriy etish boʻyicha muzokaralar olib bormoqda. Kompaniya agentli savdo ekotizimi rivojlanib borgani sari toʻplamni faol rivojlantirishni rejalashtirgan.
Isteʻmolchilar agentli savdoga ochiq
Amexʻning Trendex soʻroviga koʻra, soʻrovda qatnashgan AQSH isteʻmolchilarining 66 foizi kelgusi 12 oyda mahsulot yoki xizmat uchun eng yaxshi narxni izlashda SI agentlaridan foydalanishi mumkinligini, 61 foizi esa mahsulot yoki xizmat boʻyicha tavsiya olishda agentga murojaat qilishi mumkinligini bildirgan.
Kompaniya agentli savdo tufayli nizolar soni oshganini hali kuzatmagan, biroq bunday savdo koʻlami kengayib borayotgani sababli texnologiyani oldindan qurishni maqsad qilgan. Agentli xarid yordamchilari mavzusi avval ham yangiliklarda yoritilgan — masalan, TikTokʻning bir bosishda toʻlov qiladigan SI xarid yordamchisi haqida yozgan edik.
