Apple Yevropa Komissiyasiga topshirgan tartibga soluvchi hujjatda sunʻiy intellekt asosidagi shaxsiylashtirilgan audio startap Huxeʻning ayrim xodimlariga ish taklif qilish va startapning intellektual mulkiga eksklyuziv boʻlmagan litsenziya olish boʻyicha kelishuv tuzganini oshkor qildi. Bu haqda 2026-yil 10-oktabrda TechCrunch xabar berdi. Nashr bitimni teskari acqui-hire (reverse acqui-hire) deb taʻrifladi — startapni toʻliq sotib olish oʻrniga uning jamoasi va texnologiyasini olish formati.
"Apple Huxe AIʻning ayrim xodimlariga ish taklif qilishga va Huxe intellektual mulkiga eksklyuziv boʻlmagan litsenziya olishga kelishdi." — TechCrunch, 2026-yil 10-oktabr (Yevropa Komissiyasiga topshirilgan DMA hujjatiga tayanib)
Kelishuv qanday oshkor boʻldi
Bitim haqidagi maʻlumot Appleʻning Yevropa Ittifoqi Raqamli bozorlar toʻgʻrisidagi qonuni (DMA) doirasida topshirgan hujjatidan maʻlum boʻldi. Hujjat Yevropa Komissiyasining DMA shaffoflik bazasida eʻlon qilingan. Apple ushbu kelishuv haqida Yevropa Komissiyasini 2026-yil 9-iyunda rasmiy xabardor qilgan.
Hujjatda kelishuvning ikki asosiy sharti qayd etilgan: Apple Huxe AIʻning ayrim xodimlariga ish taklif qilishga rozilik bergan va kompaniya Huxeʻning intellektual mulkidan eksklyuziv boʻlmagan asosda foydalanish litsenziyasini oladi. Litsenziyaning eksklyuziv emasligi bitimning toʻliq sotib olish (acquisition) emasligini koʻrsatadi — shuning uchun ham TechCrunch uni teskari acqui-hire deb atagan.
Hujjatning oʻzida qoʻshimcha tafsilotlar yoʻq: qaysi xodimlarga taklif yuborilgani, ular taklifni qabul qilgan-qilmagani va Apple bu jamoa hamda texnologiyadan qanday foydalanishni rejalashtirayotgani qayd etilmagan. Shuni taʻkidlash kerakki, DMA doirasidagi xabarnoma bitimning mazmuni boʻyicha toʻliq hisobot emas — u regulyatorni kelishuv fakti haqida xabardor qilish uchun topshiriladi, shuning uchun hujjatda tijoriy tafsilotlar qisqa bayon etilgan.
Huxe qanday startap edi
Huxe shaxsiylashtirilgan audio kontent yaratishga ixtisoslashgan startap edi. Uni Googleʻning NotebookLM loyihasida sunʻiy intellekt yordamida podkast yaratish funksiyalari ustida ishlagan dasturchilar asos solgan. NotebookLM keyinchalik Gemini Notebook deb qayta nomlangan — demak, Huxe asoschilari aynan shu yoʻnalishdagi tajribani yangi mahsulotga koʻchirishgan.
Startap ilovasi har bir foydalanuvchiga individual audio kontent tayyorlab bergan: kunlik yangiliklar dayjestlari, podkast uslubidagi suhbatlar va uzluksiz yangilanib boruvchi shaxsiy audio lentalar. Ilova matnli kontentni tinglash formatiga aylantirishga qaratilgan edi — foydalanuvchi oʻz qiziqishlariga mos audio oqim olgan.
2026-yil 21-mayda Huxe yopilishini eʻlon qildi. Ilova Apple App Store va Google Play doʻkonlaridan olib tashlandi, xizmat koʻrsatish toʻxtatildi, foydalanuvchilarning maʻlumotlari oʻchirildi. Bu — startapning mustaqil mahsulot sifatidagi faoliyati toʻliq yakunlanganini anglatadi: ilovani endi yuklab boʻlmaydi, mavjud foydalanuvchilar xizmatdan foydalana olmaydi, ularning saqlangan maʻlumotlari esa oʻchirilgan.
Mustaqil mahsulot sifatida faoliyat toʻxtatilganidan taxminan uch hafta oʻtib — 9-iyunda — Apple bitim haqida Yevropa Komissiyasini xabardor qilgan. Yaʻni yopilish eʻloni va regulyatorga xabarnoma orasida qisqa vaqt oʻtgan, ammo bitimning oʻzi ommaga faqat oktyabr oyida maʻlum boʻldi.
Nimalar hozircha nomaʻlum
Bitim shartlari boʻyicha Apple Huxe AIʻning faqat ayrim xodimlariga taklif yuborishga rozilik bergan — hujjatda butun jamoa haqida gap ketmagani aniq qayd etilgan. Taklif olgan xodimlarning aniq soni va lavozimlari esa koʻrsatilmagan.
DMA hujjati bitim faktini tasdiqlaydi, ammo uning amaliy natijalari ochiq qolmoqda. Taklif olgan xodimlar soni va ularning lavozimlari maʻlum emas. Ularning taklifni qabul qilgani yoki rad etgani haqida ham hujjatda hech narsa deyilmagan.
Shuningdek, litsenziya shartlarining muddati va qamrovi ham oshkor etilmagan — hujjatda faqat litsenziyaning eksklyuziv emasligi qayd etilgan. Appleʻning Huxe texnologiyasidan foydalanish rejalari ham nomaʻlum; kompaniya hozircha bu borada rasmiy izoh bermagan. TechCrunchʻning 10-oktabrdagi xabari ham shu hujjatga tayangan — yaʻni ommaga maʻlum boʻlgan barcha tafsilotlar ayni shu DMA hujjatidan olingan.
Xronologiya
Voqealar ketma-ketligi quyidagicha: 2026-yil 21-mayda Huxe yopilishini eʻlon qildi va ilova doʻkonlardan olib tashlandi. 9-iyunda Apple kelishuv haqida Yevropa Komissiyasini xabardor qildi. 10-oktabrda TechCrunch DMA hujjatidagi maʻlumotlarga tayanib bitim faktini ommaga eʻlon qildi.
Xabarnoma 9-iyunda topshirilgan — yopilish eʻlonidan taxminan uch hafta oʻtib. Ammo uning mazmuni ommaviy axborot vositalarida toʻrt oydan keyin, oktyabr oyida yoritildi: DMA shaffoflik bazasidagi hujjat TechCrunch eʻtiboriga shunda tushgan.
Shu tariqa kelishuv fakti tuzilganidan toʻrt oy oʻtib maʻlum boʻldi. Bitimning oʻzi esa, hujjatga koʻra, xabarnoma topshirilgan vaqtda — iyun oyida — allaqachon kelishilgan boʻlgan.
