Yashirin rejimdan chiqish va 11,2 mln dollar sarmoya
Electric Plant 2026-yil 20-oktabrda yashirin rejimdan (stealth) chiqib, bir vaqtda ikkita yangilikni eʻlon qildi: oʻsimliklarning elektr signallarini oʻqiydigan Bombadil nomli model va 11,2 mln dollarlik seed sarmoya raundi. Sarmoya raundini Onto Ventures va Climactic yetaklagan. Unda Ponderosa, Endeavor Catalyst, Ludlow, Michigan Rise, The Fund, Schox VC va Dug Song ham ishtirok etgan. Yangilik Business Wire dagi rasmiy press-relizda eʻlon qilingan, uni TechCrunch ham batafsil yoritgan. Kompaniya shu kungacha oʻz faoliyati haqida ommaviy axborot bermagan — aynan shuning uchun uning chiqishi “yashirin rejimdan chiqish” sifatida taqdim etilgan.
Kompaniya 2023-yilda tashkil etilgan. Uning asoschilari — bosh direktor Justin Mast va bosh olim Lee von Kraus. Mastning avvalgi kompaniyasi Bloomscape onlayn bogʻchilik chakana savdosi bilan shugʻullangan. Von Kraus nevrologiya boʻyicha falsafa doktori (PhD) darajasiga ega, DARPA va NASA bilan ishlagan, shuningdek avval Halo Neuroscience kompaniyasini ham asos solgan. Har ikki asoschining tajribasi press-relizda alohida qayd etilgan. Ishtirokchilar roʻyxatida Ponderosa, Endeavor Catalyst, Ludlow, Michigan Rise, The Fund, Schox VC fondlari va Dug Song bor.
Yangilik bir vaqtda ikki manbada chiqdi: kompaniyaning rasmiy press-relizi Business Wire da eʻlon qilindi, TechCrunch esa uni batafsil maqola bilan yoritdi. Ikkala manba ham 2026-yil 20-oktabr sanasini koʻrsatadi.
Bombadil: oʻsimlik elektrofiziologiyasi uchun birinchi SI poydevor modeli
Kompaniyaning asosiy eʻloni — Bombadil modeli. Press-relizda u oʻsimlik elektrofiziologiyasi uchun yaratilgan birinchi SI poydevor modeli sifatida taʻriflangan. Model yorliqsiz (label-free) usulda oʻqitilgan: 100 dan ortiq turga mansub 1400 dan ortiq oʻsimlikdan olingan 4 mln soatdan ziyod elektr yozuvlariga oʻqitishdan oldin inson tomonidan qoʻlda belgi qoʻyilmagan. Press-relizda Bombadil “oʻsimlik elektrofiziologiyasi uchun birinchi SI poydevor modeli” deb taʻriflangan — bu daʻvo kompaniyaning oʻz bayonoti sifatida keltirilgan.
"The company debuted Bombadil, described as the first AI foundation model for plant electrophysiology, pretrained without labels on more than 4 million hours of electrical recordings from over 1,400 plants across 100 species." — Electric Plant press-relizi, Business Wire
Bombadil oʻsimlik toʻqimasidagi elektr signallarni tahlil qilib, yetti fiziologik stress markerini baholaydi. Boshqacha aytganda, model xom elektr yozuvlarini dekodlab, ularni oʻsimlikning fiziologik holatini aks ettiruvchi yetti koʻrsatkichga aylantiradi. Press-relizda ochiqlangan markerlar orasida fotosistema II samaradorligi, barg haroratining atrofdagi havo haroratiga nisbati va ekin suv stressi indeksi (Crop Water Stress Index, CWSI) bor. Kompaniya taʻkidlashicha, bu koʻrsatkichlarning barchasi faqat elektr signalidan chiqariladi — alohida optik yoki kimyoviy oʻlchovlarsiz. Bosh direktor Justin Mast TechCrunch ga Bombadil 125 ga yaqin turli turdagi oʻsimliklarning elektr signallarini talqin qila olishini aytgan — bu koʻrsatkich pretrainingda ishlatilgan 100 turdan yuqori va kompaniya rahbarining daʻvosi sifatida keltirilgan.
Bud datchigi: oʻsimlikka bevosita ulanadi
Model bilan birga kompaniya Bud nomli datchikni ham namoyish etdi. Datchik oʻsimlikka bevosita ulanib, uning toʻqimasidagi elektr signallarni yozib oladi. TechCrunch yozishicha, datchiklarning oʻlchami uzunligi boʻyicha buklangan oddiy iPhone oʻlchamiga teng keladi. Ular oʻsimlikka zanglamaydigan poʻlat vintlar bilan mahkamlanadi — vintlar kambiy qatlamiga kiradi va shu orqali toʻqimadagi elektr faollik qayd etiladi. Yozilgan maʻlumotlar kam quvvatli simsiz tarmoq orqali tayanch stansiyaga uzatiladi. Bud datchigi yozib olgan signallarni Bombadil modeli tahlil qiladi.
Datchikning asosiy ustunligi sifatida narx koʻrsatilgan: mavjud professional uskunalar minglab dollarga tushsa, Bud datchigi oʻnlab dollarga toʻgʻri keladi — TechCrunch materialida bu narx farqi asosiy yangiliklardan biri sifatida ajratib koʻrsatilgan. Bosh direktor Justin Mast tizim hosildorlikni oshirib, suv sarfini 20% yoki undan koʻproq kamaytirishi mumkinligini daʻvo qilgan. Bu raqamlar ham kompaniya rahbarining daʻvosi sifatida eʻlon qilingan — ular press-reliz va TechCrunch materialida keltirilgan, mustaqil oʻlchov natijalari sifatida taqdim etilmagan.
Texnik whitepaper va ilk tatbiqlar
Electric Plant Bombadil qanday ishlashini hujjatlashtirgan texnik whitepaper nashr qildi — hujjat kompaniya tomonidan ochiq eʻlon qilingan. Kompaniya maʻlumotiga koʻra, dastlabki tatbiqlar allaqachon tijorat obʻektlarida ishlamoqda: hozirda dalada yuzlab datchiklar oʻrnatilgan va ular real sharoitda maʻlumot yigʻmoqda. Yaʻni datchiklar ishlab turgan xoʻjaliklarda, real dala sharoitida sinovdan oʻtmoqda.
