Eʻlonning mohiyati
Google DeepMind va Google Cloud 2026-yil 14-oktabrda Yevropadagi ilmiy tadqiqotlar uchun moʻljallangan yangi dasturni eʻlon qildi. Dastur doirasida 200 nafargacha yevropalik tadqiqotchi ikkala kompaniyaning eng ilgʻor sunʻiy intellekt modellariga toʻgʻridan-toʻgʻri kirish huquqini qoʻlga kiritadi. Ishtirokchilarga qoʻshimcha ravishda jami 3 million dollarlik hisoblash kreditlari ajratiladi. Bu haqda kompaniyalar rasmiy bayonot tarqatdi — Reuters xabariga koʻra, tashabbus tadqiqotchilarga murakkab ilmiy vazifalarni tezroq hal qilishda koʻmaklashishga qaratilgan.
Dasturni ikki tuzilma birgalikda amalga oshiradi: Google DeepMind — sunʻiy intellekt sohasidagi tadqiqotlarga ixtisoslashgan boʻlinma, Google Cloud esa Alphabet tarkibidagi bulutli hisoblash platformasi. Hamkorlikning bu shakli dasturning ikki tayanchini belgilaydi — bir tomondan eng ilgʻor modellar, ikkinchi tomondan ularni ishga tushirish uchun zarur boʻlgan hisoblash quvvati. Batafsil maʻlumot Google rasmiy blogida eʻlon qilindi.
Eʻlon bir vaqtda ikki manba orqali tarqatildi: Reuters axborot agentligi kompaniyalar bayonotiga tayanib xabar berdi, Google esa rasmiy blogida dasturning batafsil tavsifini chop etdi. Har ikkala manbada ham dastur koʻlami bir xil koʻrsatilgan — ishtirokchilar soni 200 nafargacha, hisoblash kreditlarining umumiy miqdori 3 million dollar.
Eʻlon matnida alohida taʻkidlanishicha, kirish imkoniyati aynan toʻgʻridan-toʻgʻri shaklda beriladi: tadqiqotchilar modellardan vositachilarsiz, bevosita foydalanadi. Hisoblash kreditlari esa modellardan foydalanish uchun zarur boʻlgan quvvat sarfini qoplashga moʻljallangan. Shu tariqa dastur tadqiqotchiga ikki narsani bir vaqtda beradi: eng ilgʻor modellarning oʻzini va ularni ishlatish uchun kerak boʻladigan hisoblash quvvatini.
Qaysi vositalar ochiladi
Tadqiqotchilarga ochiladigan vositalar roʻyxati rasmiy eʻlonda keltirilgan. Unga koʻra, ishtirokchilar Googleʻning ilmiy yoʻnalishdagi yetakchi sunʻiy intellekt vositalariga kirish imkoniyatiga ega boʻladi: AlphaFold 3, WeatherNext, AlphaGenome, AlphaEvolve va AlphaEarth Foundations. Kompaniya maʻlumotiga koʻra, bu besh vosita uning ilmiy tadqiqotlar uchun yaratilgan eng ilgʻor ishlanmalari qatoriga kiradi.
Roʻyxatdagi har bir vosita ilmiy faoliyatning alohida yoʻnalishiga moʻljallangan — ularning barchasi tadqiqotchilarga murakkab ilmiy masalalarni yechishda yordam berish uchun yaratilgan. Kirish imkoniyati cheklangan sinov shaklida emas, balki toʻgʻridan-toʻgʻri foydalanish huquqi sifatida taqdim etiladi. Shu tariqa tadqiqotchilar modellarning imkoniyatlaridan kundalik ilmiy ishlarida bevosita foydalanishi mumkin boʻladi.
Besh vositaning barchasi Googleʻning ilmiy tadqiqotlar uchun yaratilgan yetakchi ishlanmalari sifatida taqdim etilgan. Ular tadqiqotchilarga murakkab ilmiy masalalarni yechishda yordam berishga moʻljallangan — rasmiy eʻlonda aynan shu maqsad alohida qayd etilgan. Kirish huquqi besh vositaning barchasiga bir vaqtda beriladi — tadqiqotchilar ulardan oʻz ilmiy vazifalariga mosini tanlab foydalanishi mumkin boʻladi.
RAISE tashabbusi bilan bogʻliqlik
Kompaniyalarning bu majburiyati Yevropa Ittifoqining ilm-fan uchun sunʻiy intellekt yoʻnalishidagi ishlarini qoʻllab-quvvatlashga qaratilgan. Eʻlonda aytilishicha, ayrim yetakchi modellar RAISE tashabbusi orqali taqdim etiladi. Ushbu tashabbus yevropalik olimlar baʻzan duch keladigan muammoni — yetakchi modellarga kirish uchun zarur boʻlgan hisoblash quvvati tanqisligini bartaraf etishga xizmat qiladi.
Shunday qilib, dastur bir vaqtda ikki ehtiyojni qondiradi: tadqiqotchilarga eng ilgʻor modellar eshigi ochiladi va ulardan foydalanish uchun zarur boʻlgan hisoblash resurslari taqdim etiladi. Har ikkala yoʻnalish ham Yevropa ilmiy hamjamiyatining kundalik tadqiqot faoliyatiga bevosita taalluqli. Tashabbus aynan shu hamjamiyatning eng dolzarb ehtiyojlariga javob beradi.
Muammo shundaki, ayrim hollarda yevropalik olimlar yetakchi modellarga kirish uchun zarur boʻlgan hisoblash quvvatini topa olmay qoladi. RAISE tashabbusi aynan shu boʻshliqni toʻldirishga — olimlar bilan zarur resurslar oʻrtasidagi masofani qisqartirishga xizmat qiladi. Tashabbus Yevropa Ittifoqining ilm-fan uchun sunʻiy intellekt yoʻnalishidagi kengroq saʻy-harakatlarining bir qismi sifatida amalga oshirilmoqda.
Dasturning maqsadi
Kompaniyalar bergan maʻlumotga koʻra, dastur tadqiqotchilarga murakkab muammolarni tezroq hal qilish imkonini beradi. Misol sifatida ikki yoʻnalish keltirilgan: ekstremal ob-havo sharoitlarini bashorat qilish va molekulyar tuzilmalarni xaritalash. Shuningdek, tashabbus qitʻaning ilmiy raqobatbardoshligini mustahkamlashga qaratilgan.
Rasmiy bayonotda dasturning amaliy ahamiyati ikki aniq misol bilan koʻrsatilgan. Birinchisi — ekstremal ob-havo sharoitlarini bashorat qilish, ikkinchisi — molekulyar tuzilmalarni xaritalash. Har ikkala yoʻnalish ham katta hajmdagi hisoblashlarni talab qiladigan murakkab ilmiy vazifalar qatoriga kiradi.
Dastur tadqiqotchilarga murakkab muammolarni tezroq hal qilishga yordam beradi — ekstremal ob-havo sharoitlarini bashorat qilishdan molekulyar tuzilmalarni xaritalashgacha; shuningdek, qitʻaning ilmiy raqobatbardoshligini mustahkamlaydi. — Reuters
Eʻlon 2026-yil 14-oktabrda qilindi. Dasturda ishtirok etuvchi tadqiqotchilar sonining yuqori chegarasi 200 nafar, ajratilayotgan hisoblash kreditlarining umumiy miqdori esa 3 million dollarni tashkil etadi.
