AQSh Federal aloqa komissiyasi (FCC) 22-oktabr, payshanba kuni Intel kompaniyasiga xorijda ishlab chiqarilgan ilgʻor robot qurilmalarga nisbatan joriy qilingan taqiqdan bir yillik istisno berganini eʻlon qildi. Reuters xabariga koʻra, qaror Intel mijozlari uchun AQSh ichidagi chip ishlab chiqarish xizmatlarining uzilib qolishiga yoʻl qoʻymaslik maqsadida qabul qilingan.
Komissiya rasmiy bayonotida istisno aynan Intel mijozlari uchun ichki chip ishlab chiqarish xizmatlarining mavjudligida yuz berishi mumkin boʻlgan uzilishlarning oldini olish uchun berilganini qayd etdi. Intel esa oʻtgan hafta bergan iltimosida taqiq ostidagi robot qurilmalar AQShdagi chip ishlab chiqarish uchun muhim ahamiyatga ega ekanini taʻkidlagan.
Taqiq va istisno: asosiy faktlar
22-oktabrdagi qaror bilan FCC xorijda ishlab chiqarilgan ayrim ilgʻor robotlarga nisbatan taqiq doirasidan Intel uchun bir yillik istisno joriy qildi. Istisno muddati — bir yil; bu davrda kompaniya taqiq ostiga tushgan robot qurilmalarni AQShdagi chip ishlab chiqarish jarayonlarida qoʻllashda davom eta oladi.
"Intel mijozlari uchun ichki chip ishlab chiqarish xizmatlarining mavjudligida yuz berishi mumkin boʻlgan uzilishlarning oldini olish" — FCC rasmiy bayonoti (Reuters keltirmoqda)
Komissiyaning bayonoticha, cheklovlarning qatʻiy qoʻllanishi Intel mijozlariga xizmat koʻrsatishda uzilishlarga olib kelishi mumkin edi. Shuning uchun FCC taqiqning oʻzini kuchda qoldirgan holda Intel uchun vaqtinchalik istisno joriy qilishni maʻqul koʻrdi. Istisno faqat Intelʻga taalluqli — xorijiy robotlarga nisbatan umumiy taqiq oʻz kuchida qolmoqda. Amaliy jihatdan istisno Intelʻga xorijda ishlab chiqarilgan robot qurilmalarni AQShdagi zavodlarida bir yil davomida qoʻllashni davom ettirish huquqini beradi — bu davrda kompaniya AGVʻlar uchun zarur dasturiy va texnik oʻzgarishlarni amalga oshirishi mumkin.
Intelʻning iltimosi: AGVʻlar nima uchun muhim
Intel oʻtgan hafta FCCʻga rasmiy iltimos bilan murojaat qilgan. Kompaniya hujjatda taqiq ostidagi robot qurilmalar AQShdagi chip ishlab chiqarish uchun muhim ekanini qayd etgan. Uning taʻkidlashicha, istisno berilmasa, u ayrim hollarda robot sifatida tasniflanishi mumkin boʻlgan avtomatlashtirilgan boshqariladigan vositalar (AGV — Automated Guided Vehicle) uchun dasturiy taʻminot, firmver va apparat oʻzgarishlarini amalga oshira olmaydi.
AGVʻlar chip zavodlarida avtomatlashtirilgan transport vazifasini bajaradi: ular materiallar va butlovchi qismlarni zavod hududi boʻylab mustaqil harakatlantiradi. Taqiq meʻyorlarining keng talqini ostida bu vositalarga dasturiy yangilanishlar va texnik oʻzgarishlar kiritish cheklanishi mumkin edi — bu esa zavodlarning kundalik faoliyatiga bevosita taʻsir koʻrsatadi. Intelʻning pozitsiyasiga koʻra, AGVʻlarni yangilay olmasdan zavodlarning barqaror ishlashini taʻminlash qiyinlashadi; kompaniya aynan shu sababdan komissiyadan vaqtinchalik istisno soʻragan.
Ichki alternativlar: tasdiqlangan yechimlar yoʻq
Intel FCCʻga taqdim etgan hujjatlarda ichki alternativlar muammosini alohida koʻrsatgan. Kompaniyaning bildirishicha, operatsion talablarga javob beradigan tasdiqlangan ichki alternativlar hozircha mavjud emas. Yaʻni AGVʻlarning oʻrnini bosadigan va ishlab chiqarish talablariga toʻliq javob beradigan, AQShda ishlab chiqarilgan yechimlar topilmagan.
Kompaniyaning hisob-kitoblariga koʻra, avtomatlashtirilgan boshqariladigan vositalarni almashtirish yillar davom etadi. Bunday almashtirish ishlab chiqarish jarayonlariga jiddiy xalaqit berishi va zavodlarning ish surʻatini pasaytirishi mumkin. Shu asosda Intel komissiyadan bir yillik istisno soʻragan, FCC esa bu iltimosni qondirgan.
Iyuldagi taqiq: cheklovlar qayerdan kelib chiqqan
Joriy yilning iyul oyida FCC AQSh sunʻiy intellekt (SI) infratuzilmasini milliy xavfsizlik tahdidlaridan himoya qilish maqsadida Xitoyda ishlab chiqarilgan yangi robotlar va quvvat invertorlarining importini taqiqlagan edi. Taqiq insonsimon va toʻrt oyoqli xitoy robotlarini, shuningdek, ulangan quvvat invertorlarini qamrab oladi.
Komissiyaning oʻsha paytdagi izohiga koʻra, cheklovlarning maqsadi — AQShning SI infratuzilmasini rivojlantirish jarayonini milliy xavfsizlikka tahdid solishi mumkin boʻlgan xorijiy texnologiyalardan himoya qilish. Taqiq asosan yangi importga qaratilgan edi, ammo uning meʻyorlari Intel kabi kompaniyalarning allaqachon foydalanib kelayotgan uskunalariga ham taʻsir qilishi mumkinligi keyinchalik — kompaniyaning iltimosida — maʻlum boʻldi.
"Noaniq" meʻyorlar va zavodlarga tahdid xavotiri
Ars Technica 23-oktabrdagi maqolasida taqiq meʻyorlarining noaniq shakllanishi Intelʻning chip zavodlariga salbiy taʻsir qilishi mumkinligidan xavotirlar kuchayganini yozdi. Nashrning yozishicha, muammo meʻyorlarning noaniq shakllanishida — taqiq ostiga qaysi qurilmalar tushishi har doim ham aniq emas. Nashrning qayd etishicha, aynan shu xavotirlar fonida komissiya Intel uchun bir yillik istisno joriy qilishga qaror qilgan.
Intelʻning oʻzi ham iltimosida AGVʻlarning ayrim hollarda robot sifatida tasniflanishi mumkinligini alohida qayd etgan. Voqea tafsilotlari Reuters va Ars Technica materiallarida yoritilgan.
