«SI yoʻqligi» — rasmiy pozitsiya
The Document Foundation sentabr oyi yakunlari boʻyicha eʻlon qilgan hisobotida LibreOfficeʻda sunʻiy intellekt (SI) bormi, degan savolga qisqa va aniq javob berdi: «No AI is now a feature» — yaʻni sunʻiy intellektning yoʻqligi endi xususiyatning oʻzi. Fond bu jumla bilan loyihaning SI borasidagi pozitsiyasini bir necha soʻzga sigʻdirib ifodaladi.
Bayonotning mazmuni quyidagicha: fond SI texnologiyasini butunlay rad etmaydi. Foydalanuvchilar xohlasa, SI kengaytmalarini mustaqil ravishda oʻrnatishi mumkin. Ammo bunday kengaytmalar standart oʻrnatish tarkibiga kiritilmaydi va hech kimga majburan yuklanmaydi. Demak, «SIʻsiz» holat eʻtibordan chetda qolgan kamchilik emas — bu ongli va ochiq tanlov sifatida taqdim etilmoqda.
"No AI is now a feature" — The Document Foundation
Shu oʻrinda taʻkidlash joizki, bu yondashuv yirik dasturiy taʻminot ishlab chiqaruvchilarining soʻnggi yillardagi yoʻnalishidan keskin farq qiladi: ular SI yordamchilarini oʻz mahsulotlarining standart qismiga aylantirishga intilmoqda. LibreOffice esa SI funksiyasini foydalanuvchi roziligisiz qoʻshmaslik tarafdori ekanini ochiq bildirmoqda va buni oʻzining ajralib turuvchi xususiyati sifatida koʻrsatmoqda. Yaʻni, fond «SI qoʻshmadik» demayapti — «SI qoʻshmaslikni ataylab tanladik» demoqda.
Rekord yuklash: 26.8 ning birinchi haftasi
«SI yoʻqligi» bayonoti eʻlon qilingan hisobotning yana bir muhim xabari — LibreOffice 26.8 versiyasining ajoyib starti. Yangi versiya chiqqanidan keyingi birinchi haftada bir million martadan ortiq yuklab olindi. Fondning maʻlum qilishicha, bu bepul ofis toʻplami tarixidagi eng yuqori koʻrsatkich: 26.8 avvalgi barcha relizlarning birinchi hafta natijalarini ortda qoldirdi va loyiha uchun yangi marra boʻldi.
Reliz bilan birga taqdim etilgan yangi funksiyalar videosini ham 20 mingdan ortiq odam tomosha qildi. Bu raqamlar muhim bir holatni koʻrsatadi: fond SI siyosatini ochiq eʻlon qilayotgan paytda loyihaning auditoriyasi oʻsishda davom etmoqda. Foydalanuvchilar soni koʻpaygan sari SI boʻyicha rasmiy pozitsiyani aniq ifodalash zarurati ham oshib boradi — aynan shu hisobotda rekord yuklash xabari bilan «No AI» bayonoti yonma-yon berilgani bejiz emas. Fondning qayd etishicha, bu koʻrsatkich loyiha tarixidagi eng yuqori birinchi hafta natijasi hisoblanadi. Yaʻni, 26.8 nafaqat navbatdagi yangilanish, balki yuklashlar soni boʻyicha yangi marra oʻrnatgan reliz sifatida tarixga kirdi. Ikkala xabar ham bir xil manbadan — The Document Foundationʻning sentabr oyi yakunlari hisobotidan olingan.
Kengaytmalar ixtiyoriy qoladi
Fondning aniqlik kiritishicha, SIʻdan foydalanishni xohlovchilar uchun eshik yopiq emas. LibreOffice kengaytma mexanizmi orqali SI funksiyalarini qoʻshish imkonini beradi — foydalanuvchi buni oʻz xohishi bilan, mustaqil ravishda oʻrnatadi. Ammo bu jarayon fond tomonidan boshlanmaydi, majburlanmaydi va standart paket tarkibiga qoʻshilmaydi.
Bunday modelda tanlov toʻliq foydalanuvchining qoʻlida qoladi: SI kerak boʻlganlar kengaytmani oʻrnatadi, kerak boʻlmaganlar esa dastur bilan avvalgidek — hech qanday SI komponentisiz — ishlashda davom etadi. Fondning taʻkidlashicha, aynan shu ixtiyoriylik siyosatning markaziy nuqtasi hisoblanadi. Yaʻni, loyiha foydalanuvchini SIʻdan mahrum qilmaydi, lekin uni SIʻga majburlamaydi ham — ikkala yoʻnalish ham foydalanuvchining oʻz qaroriga havola etiladi. «No AI is now a feature» iborasi fondning SI borasidagi savollarga bergan eng qisqa va eng aniq javobi sifatida shakllangan: u bir jumlada ham texnologiyaga ochiqlikni, ham majburiy integratsiyaga qarshilikni ifodalaydi. Shuning uchun ham bu ibora tez orada loyiha pozitsiyasining ramziy ifodasiga aylandi.
Bu tamoyil fondning «Yes, no AI is now a feature» nomli alohida izohida ham batafsil ochib berilgan edi: loyiha SIʻni inkor etmaydi, ammo uni standart sozlamalarga qoʻshishga shoshilmaydi.
TechCrunch eʻtibori
Bayonot keng ommaga chiqqach, uni yirik texnologiya nashrlari ham eʻtiborga oldi. TechCrunch 2026 yil 6 oktabrda «LibreOffice says 'no AI' is now a software feature» sarlavhasi ostida alohida maqola eʻlon qildi va voqeani oʻz oʻquvchilariga yetkazdi.
Nashrning bayonotga alohida material bagʻishlagani diqqatga sazovor: bu ochiq kodli ofis toʻplamining SIʻsiz ishlashni xususiyat deb atashi texnologiya matbuoti uchun yangilik qiymatiga ega boʻlganini anglatadi. Fondning qisqa jumlasi endi faqat loyiha blogidagi izoh emas — u keng muhokama qilinayotgan rasmiy pozitsiyaga aylandi va boshqa nashrlar tomonidan ham tilga olinmoqda. Shunday qilib, «No AI is now a feature» iborasi bir hafta ichida loyiha ichki xabaridan xalqaro texnologiya kun tartibiga chiqdi.
