Yangi avlod cheklangan koʻrikda
OpenAI 2026-yil 2-oktabrda GPT-5.6 — sunʻiy intellekt (SI) modellarining yangi avlodi cheklangan koʻrigini boshlaganini eʻlon qildi. Seriya uchta alohida modeldan iborat: eng kuchli flagman Sol, kundalik ishlar uchun moʻljallangan muvozanatli Terra hamda tez va arzon Luna. Terra GPT-5.5 bilan raqobatlashadigan natijalarni ikki baravar arzon narxda beradi, Luna esa OpenAIʻning eng past narx pogʻonasida kuchli imkoniyatlarni taklif qiladi. Kompaniya maʻlumotlariga koʻra, Sol tarixidagi eng mustahkam xavfsizlik toʻplami bilan jihozlangan va bir necha haftalik sinov hamda mustahkamlash ishlaridan soʻng chiqarilmoqda. Dastlabki bosqichda modellar faqat cheklangan hamkorlar doirasida — OpenAI rasmiy blogi orqali API va Codex vositasida ochiladi. Bunga AQSh hukumatining soʻrovi sabab: rasmiylar model imkoniyatlarini keng tarqalishdan oldin koʻrib chiqmoqchi. Keng foydalanishga chiqish birinchi navbatda API va Codex orqali ishonchli hamkorlar uchun ochiladi, soʻngra qamrov kengayadi. OpenAI keyingi haftalarda uchala modelni ham keng foydalanishga chiqarishni rejalashtirgan.
Uchta model: Sol, Terra va Luna
Yangi seriyada OpenAI bitta universal model oʻrniga uch darajali tizimni taklif qilmoqda. Sol — seriyaning flagmani va kompaniyaning shu kungacha yaratilgan eng kuchli modeli sifatida taqdim etildi. U kodlash, biologiya va kiberxavfsizlik yoʻnalishlarida agentli imkoniyatlarni namoyish etadi — bu uch yoʻnalishdagi benchmark koʻrsatkichlari quyidagi boʻlimlarda batafsil keltirilgan. Terra — kundalik ishlar uchun moʻljallangan muvozanatli variant: u yuqori hajmdagi muntazam vazifalarni arzon narxda bajarishga qaratilgan, GPT-5.5 bilan raqobatlashadigan natijalarni koʻrsatadi, lekin narxi ikki baravar arzon. Luna esa OpenAI tarixidagi eng arzon narxda kuchli imkoniyatlarni taqdim etuvchi tezkor va arzon model sifatida tavsiflandi.
Bu uch darajali tuzilma OpenAIʻning model nomlashdagi yangi yondashuvini aks ettiradi — bundan oldin kompaniya model nomlarini yangilab borgan edi (tegishli maqola). Endi har bir model aniq vazifaga moʻljallangan: eng ogʻir vazifalar uchun Sol, kundalik ish yuklamasi uchun Terra, yuqori hajmli va arzon yechimlar uchun Luna. Narx jihatidan farq keskin: Terra avvalgi avlod flagmani darajasidagi natijani yarm narxda beradi, Luna esa umuman yangi eng past narx chegarasini belgilaydi — u OpenAI taklif qilgan eng arzon model sifatida kuchli imkoniyatlarni saqlab qoladi.
Narxlar million token uchun quyidagicha belgilangan: Sol — kirish $5, chiqish $30; Terra — kirish $2,50, chiqish $15; Luna — kirish $1, chiqish $6. Sol eng yuqori narx pogʻonasida turadi: u eng ogʻir va eng talabchan vazifalar uchun moʻljallangan. Terra oʻrtacha pogʻonani egallaydi — GPT-5.5 darajasidagi natija ikki baravar arzon narxda taklif qilinmoqda. Luna esa OpenAIʻning eng past narx pogʻonasini egallaydi: kirish uchun million tokeniga $1, chiqish uchun $6. Million token uchun hisoblanganda chiqish narxi har uchala modelda ham kirish narxidan olti baravar yuqori: Solʻda $5 ga nisbatan $30, Terraʻda $2,50 ga nisbatan $15, Lunaʻda $1 ga nisbatan $6. Solʻning chiqish narxi $30 bilan uch model orasida eng yuqori koʻrsatkich — bu uning eng yuqori intellekt darajasini aks ettiradi.
Yangi rejimlar: "max" va "ultra"
GPT-5.6 bilan ikkita yangi fikrlash rejimi joriy etildi. "max" — fikrlash uchun eng koʻp vaqt ajratadigan yangi reasoning effort darajasi; u Solʻga eng chuqur tahlil qilish imkonini beradi. Murakkab vazifalarda modelga koʻproq "oʻylash" vaqti berilishi natija sifatiga bevosita taʻsir qiladi: model javob berishdan oldin koʻproq qadamni oʻylab chiqadi.
"ultra" rejimi esa bitta agent chegarasidan chiqib, subagentlar — kichik yordamchi agentlar — yordamida murakkab ishlarni tezlashtiradi. Bu rejimda asosiy agent vazifani kichik qismlarga ajratib, ularni subagentlarga topshiradi; subagentlar bir vaqtda parallel ishlaydi va natijalarni asosiy agentga qaytaradi. OpenAIʻning taʻkidlashicha, "ultra" bir nechta mustaqil jarayonlarni muvofiqlashtirib, katta hajmdagi vazifalarni parallel bajarishga moʻljallangan. Bu yondashuv bitta ketma-ket jarayon oʻrniga bir vaqtda bir nechta yoʻnalishda ishlash imkonini beradi.
Benchmark natijalari: kodlash
Kodlash yoʻnalishida GPT-5.6 Sol Terminal-Bench 2.1 testida yangi rekord oʻrnatdi. Bu benchmark buyruq satri orqali bajariladigan ish oqimlarini — rejalashtirish, iteratsiya va vositalarni muvofiqlashtirishni talab qiladigan vazifalarni baholaydi. Bunday testlar modelning real ishlab chiqish muhitidagi xatti-harakatini oʻlchaydi: u faqat kod yozibgina qolmay, terminalda buyruqlarni bajarib, xatolarni tuzatib, bir necha bosqichli rejani amalga oshirishi talab qilinadi. Rekord natija Solʻning agentli kodlash imkoniyatlari boʻyicha yetakchiligini koʻrsatadi. Terminal-Bench 2.1 aynan agentli ish oqimlariga qaratilgani uchun bu natija modelning mustaqil ravishda murakkab topshiriqlarni bajarish salohiyatini tasdiqlaydi.
Benchmark natijalari: biologiya va kiberxavfsizlik
Biologiya sohasida model GeneBench v1 testida GPT-5.5ʻdan kuchliroq natija koʻrsatdi — bunda u kamroq token sarfladi. GeneBench uzoq muddatli genomika va miqdoriy biologiya tahlillarini baholaydi: bu testlar genom ketma-ketliklari ustida uzoq davom etadigan tahlillarni va miqdoriy biologik hisob-kitoblarni oʻz ichiga oladi. Kamroq token bilan yuqori natija model samaradorligi oshganini bildiradi: bir xil yoki yaxshi sifat arzonroq hisoblash xarajati evaziga olingan.
Kiberxavfsizlik yoʻnalishida Sol ExploitBench testida Mythos Preview modeli bilan raqobatlashadigan natija qayd etdi — buning uchun chiqish tokenlarining taxminan uchdan bir qismi kifoya qildi. Yaʻni raqobatchi bilan teng natija uch baravar kam token sarfi bilan olingan, bu esa modelning kiberxavfsizlik vazifalarida yuqori samaradorligini koʻrsatadi — kamroq hisoblash xarajati bilan teng darajadagi natija olingan. Shu bilan birga, model OpenAIʻning Preparedness Framework tizimi boʻyicha "Cyber Critical" chegarasidan oʻtmadi — eng yuqori xavf darajasiga yetmagani rasman qayd etildi.
Xavfsizlik toʻplami: qavatma-qavat himoya
OpenAIʻning bildirishicha, GPT-5.6 Sol kompaniya tarixidagi eng mustahkam xavfsizlik toʻplami bilan ishga tushirilmoqda. Himoya bir necha haftalik red teaming (hujum simulyatsiyasi sinovlari) va tizimni mustahkamlash ishlaridan soʻng shakllantirildi. Xavfsizlik choralari uch yoʻnalishda kuchaytirildi: yuqori xavfli faoliyat, nozik kiber soʻrovlar va takroriy suiisteʻmol holatlari. Himoya aynan shu yoʻnalishlardagi real hujum stsenariylariga qarshi bir necha hafta davomida sinovdan oʻtkazildi va mustahkamlandi.
Rasmiy bayonotda shunday deyiladi:
"GPT-5.6 Sol launches with OpenAI's most robust safety stack to date, after multiple weeks of red-teaming and hardening, with strengthened protections for higher-risk activity, sensitive cyber requests, and repeated misuse." — OpenAI rasmiy blogi
Avtomatlashtirilgan red teaming uchun 700 mingdan ortiq A100-ekvivalent GPU-soat hisoblash quvvati ajratildi. Sinovlarning asosiy maqsadi universal jailbreakʻlarni — koʻplab soʻrov va kontekstlarda ishlaydigan, bitta tor holatga bogʻliq boʻlmagan hujum usullarini topish boʻlgan. Bir necha hafta davomida zaifliklar qidirildi, tizim bosim ostida sinovdan oʻtkazildi va real hujumlarga qarshi mustahkamlandi. Bundan tashqari, uchinchi tomon mutaxassislari ishtirokida keng qamrovli inson red teaming oʻtkazildi; bu ishlar cheklangan koʻrik davrida ham davom etadi.
Bosqichli reliz va hukumat bilan kelishuv
Modelning cheklangan koʻrikda chiqishiga AQSh hukumati soʻrovi sabab boʻldi. OpenAI rejalari va modellar imkoniyatlarini rasmiy shaxslarga keng tarqalishdan oldin taqdim etgan; hukumat soʻroviga koʻra, dastlabki bosqichda faqat ishtiroki hukumat bilan kelishilgan kichik ishonchli hamkorlar guruhi foydalanishi mumkin. Cheklangan koʻrik davrida kompaniya hamkorlar bilan yaqin hamkorlikda qoʻshimcha sinovlar oʻtkazadi va keng foydalanishga chiqish yoʻlida muvofiqlashtirishni davom ettiradi.
Kompaniya bu qadamni vaqtinchalik deb atadi va bunday nazorat tartibining doimiy amaliyotga aylanishiga qarshi ekanini maʻlum qildi. Shu bilan birga, OpenAI maʻmuriyat bilan kiberxavfsizlik boʻyicha ijro farmoni tizimi va kelajakdagi model relizlari uchun takrorlanadigan jarayon ustida ishlamoqda. Bu ish kelajakdagi model chiqishlarida hukumat bilan muvofiqlashtirish tartibini standartlashtirishga qaratilgan: har bir yangi model uchun alohida kelishuv oʻrniga bir xil takrorlanadigan jarayon qoʻllaniladi.
Narxlar va keng foydalanish rejalari
Cheklangan koʻrik davrida GPT-5.6 modellari dastlab tanlangan ishonchli hamkorlar va tashkilotlar uchun API hamda Codex orqali ochiladi. OpenAI keyingi haftalarda uchala modelni ham keng foydalanishga chiqarishni rejalashtirgan — bu bosqichda modellar kengroq auditoriya uchun ochiladi. Keng foydalanish rejasida avval API va Codex orqali ishonchli hamkorlar uchun ochish nazarda tutilgan.
Narx siyosatida kesh yozuvlari keshsiz kirish narxining 1,25 baravari miqdorida hisoblanadi, keshning minimal saqlanish muddati — 30 daqiqa. Bu qoida kesh xarajatlarini oldindan hisoblash imkonini beradi: ishlab chiquvchilar takroriy soʻrovlarda qancha tejashini aniq biladi. Luna million token uchun kirishda $1 va chiqishda $6 narx bilan uch model orasida eng arzon variant boʻlib qolmoqda. Kompaniya shuningdek, GPT-5.6 Solʻni Cerebras infratuzilmasida soniyasiga 750 tokengacha tezlikda ishga tushirishni rejalashtirayotganini bildirdi — bu yuqori tezlik talab qiladigan ish oqimlari uchun moʻljallangan variant boʻladi.
