SpaceX 2026-yilning uchinchi choragida rekord natijalar eʻlon qildi: 30-sentabrda yakunlangan uch oyda kompaniya $14,58 mlrd tushum oldi. Reuters maʻlumotlariga koʻra, bu oʻtgan yilning shu davriga nisbatan 161% oʻsish degani boʻlib, LSEG tahlilchilarining $12,72 mlrd lik konsensus taxminidan sezilarli darajada yuqori chiqdi. Yangilik Reutersʻning choraklik hisobot haqidagi materialida batafsil yoritilgan.
Rekord chorak: raqamlar kutilmadan yuqori
Sof foyda koʻrsatkichi ham kutilganidan ancha yuqori boʻldi: uch oyda $4,4 mlrd sof foyda qayd etildi, tahlilchilar esa $1,57 mlrd kutgandi. Bu ikkinchi chorakdagi $541 mln sof zarardan keskin burilish demakdir — oʻsha davrda kompaniya tushumi $7,81 mlrd boʻlgan edi. Hisobot eʻlon qilingach, SpaceX aksiyalari kechki savdoda taxminan 2,5% koʻtarildi.
Tahlilchilar uchun ikkala asosiy koʻrsatkich — ham tushum, ham foyda — taxminni katta farq bilan ortda qoldirgani ajablanarli boʻldi. Xususan, sof foyda kutilganidan deyarli uch baravar koʻp chiqdi. TechCrunch chorakni shunday xulosa qildi: SpaceX uchinchi chorakda foyda koʻrsatdi va bu oʻsishning dvigateli SI boʻldi.
LSEG konsensusiga koʻra tahlilchilar uchinchi chorak uchun oʻrtacha $12,72 mlrd tushum kutgandi — haqiqiy natija bu taxminni $1,86 mlrd ga ortda qoldirdi. Yaʻni kompaniya nafaqat oʻtgan yilga nisbatan 161% oʻsdi, balki bozor kutilmalarini ham sezilarli darajada yangiladi. Bunday farq odatda chorak ichida kutilmagan daromad manbai paydo boʻlganidan dalolat beradi — bu holatda aynan SI biznesi shunday rol oʻynadi.
SI biznesi — oʻsishning asosiy dvigateli
Chorakdagi eng katta syurpriz — SpaceX ning SI yoʻnalishidagi daromadlari. Reuters yozishicha, SI tushumi toʻqqiz baravardan koʻproq oʻsib, taxminan $7,6 mlrd ga yetdi. Bu kompaniya jami tushumining yarmidan koʻprogʻi degani: raketa va sunʻiy yoʻldosh biznesi bilan tanilgan SpaceX uchun SI endi asosiy daromad manbaiga aylanmoqda.
Bu daromadning asosiy qismi hisoblash quvvatlarini ijaraga berishdan kelmoqda. SpaceX oʻz infratuzilmasini Anthropic, Google va Reflection AI kabi SI ishlab chiquvchilariga taqdim etmoqda — yaʻni kompaniya hozir bu gigantlarning model oʻqitish va ishga tushirish ehtiyojlarini qondiruvchi infratuzilma provayderiga ham aylanmoqda.
SpaceX ning SI biznesi uch yoʻnalishni qamrab oladi: Grok modeli, X ijtimoiy platformasi va tez oʻsayotgan data-center operatsiyasi. Reuters qayd etishicha, bu yoʻnalish kompaniyaning eng katta sarmoya sohasi hisoblanadi. Shu bilan birga, SI boʻlinmasidagi operatsion zararlar hozircha katta boʻlib qolmoqda va barqaror foyda olish uchun sarmoyani davom ettirish zarur boʻladi.
Hisoblash quvvatiga boʻlgan bunday talab keskin oʻsayotgani oʻzbek ishlab chiquvchilari va startaplari uchun ham muhim signal: SI mahsulotlarini yaratish va joylashtirish global infratuzilma imkoniyatlariga tobora koʻproq bogʻlanib bormoqda.
Shu bilan birga, infratuzilma sarmoyasining oʻzi ham yangilik emas — SpaceX soʻnggi choraklarda data-center quvvatlarini muntazam kengaytirib kelgan. Yangi jihati shundaki, bu quvvatlar endi faqat ichki ehtiyoj (Grok va X) uchun emas, balki tashqi mijozlarga — Anthropic va Google kabi kompaniyalarga ijaraga berilmoqda va toʻgʻridan-toʻgʻri daromad keltirmoqda. Reuters qayd etishicha, aynan shu oʻzgarish uchinchi chorak natijalarini bozor kutilmalaridan keskin farqladi.
Musk: "SpaceX uchun burilish nuqtasidamiz"
Choraklik hisobot yigʻilishida Elon Musk investorlarga kompaniya tarixiy bosqichda ekanini aytdi. Uning oʻzbekchadagi tarjimasi shunday: "Biz uchishlar, bogʻlanish va super-intellekt boʻyicha SpaceX uchun burilish nuqtasidamiz."
"We are in an inflection moment for SpaceX across launch, connectivity and superintelligence." — Elon Musk, choraklik hisobot yigʻilishida (Reuters)
Mazkur bir jumla kompaniya strategiyasining uch ustunini jamlaydi: kosmik uchishlar, Starlink orqali bogʻlanish va endi — super-intellekt, yaʻni SI yoʻnalishi. Maskning taʻkidlashicha, uchala soha ham bir vaqtda keskin oʻsish bosqichida.
Kapital xarajatlar uch baravar oshdi
Hisobotdagi yana bir diqqatga sazovor raqam — kapital xarajatlar deyarli uch baravar oshgani. SpaceX hisoblash infratuzilmasiga sarmoyani keskin kuchaytirdi; aynan shu infratuzilma endi Anthropic va Google kabi yirik mijozlarga ijaraga berilib, $7,6 mlrd lik SI tushumini shakllantirmoqda.
Kompaniya bu sarmoyaning davom etishini yashirmayapti. Reuters qayd etishicha, SI boʻlinmasi hali ham katta operatsion zarar koʻrmoqda va barqaror foydaga chiqishdan oldin investitsiya davom etishi shart. Yaʻni joriy chorakdagi $4,4 mlrd sof foyda qisman kelajakdagi daromad evaziga — infratuzilmaga qoʻyilgan ulkan sarmoya hisobiga shakllangan.
Bozor uchun asosiy savol endi shuki: SI tushumi toʻqqiz baravarlik oʻsish surʻatini keyingi choraklarda saqlay oladimi. Hozircha investorlar javobi ijobiy — aksiyalar hisobotdan keyin kechki savdoda 2,5% koʻtarildi va SpaceX ning SI infratuzilmasi provayderi sifatidagi yangi roli bozorda ishonch uygʻotmoqda.
