Federal qidiruv byurosi (FBI) 9-oktabr kuni OpenAI muhandisi Abdulrahman Alfozanni hibsga oldi. 35 yoshli Saudiya Arabistoni fuqarosi kompaniyaning San-Fransiskodagi ofisidagi ijroiya majlislar xonasiga yashirin ovoz yozish qurilmasi oʻrnatganlikda ayblanmoqda. Federal prokuratura unga ogʻzaki suhbatlarni elektron qurilma yordamida yashirin yozib olish ayblovini qoʻydi. Agar sud uni aybdor deb topsa, Alfozanni 5 yilgacha ozodlikdan mahrum qilish jazosi kutmoqda. FBI maʻlumotlariga koʻra, rejaning maqsadi OpenAIʻning super-intellekt texnologiyasiga oid nozik suhbatlarni qoʻlga kiritish boʻlgan. Alfozan OpenAIga 2025-yil iyul oyida ishga olingan edi. Qurilma aniqlangach, kompaniya uni ishdan boʻshatdi va ishni Federal qidiruv byurosiga topshirdi. OpenAI X ijtimoiy tarmogʻidagi rasmiy bayonotida shaxsni aniqlashda oʻzining ichki sunʻiy intellekt modellaridan foydalanganini maʻlum qildi.
Qurilma qayerda topilgan
OpenAI xodimlari yashirin ovoz yozish qurilmasini 30-sentabr kuni kompaniyaning San-Fransiskodagi ofisida aniqlagan. Qurilma ofisdagi ijroiya majlislar xonasida — televizorning orqa tomonidagi USB portga ulangan holda topilgan. Dastlabki maʻlumotlarga koʻra, u taxminan 28-sentabr kuni oʻrnatilgan, yaʻni topilishidan taxminan ikki kun avval.
Ijroiya majlislar xonasi kompaniya rahbariyati yigʻilishlar oʻtkazadigan xona hisoblanadi. Qurilmaning aynan shu xonaga oʻrnatilgani tergovning diqqat markazida turibdi. Federal qidiruv byurosi rejaning maqsadi OpenAIʻning super-intellekt texnologiyasiga oid nozik suhbatlarni yozib olish boʻlganini maʻlum qildi. Yaʻni tergov xulosasiga koʻra, qurilma tasodifiy joyga emas, balki kompaniyaning eng nozik muhokamalari oʻtadigan xonaga ataylab oʻrnatilgan.
Qurilma topilganidan keyin OpenAI uni oʻrnatgan shaxsni aniqlash ishlarini boshladi. Bu jarayonda kompaniya oʻzining ichki sunʻiy intellekt modellarini ishga soldi — modellar shaxsni aniqlashda ham, qurilmaning kelib chiqishini kuzatishda ham yordam bergan. Shaxs aniqlangach, kompaniya uni ishdan boʻshatdi va ishni Federal qidiruv byurosiga topshirdi.
Qurilmaning koʻrinishi va holati
Topilgan qurilma kichik oʻlchamda boʻlgan — taxminan bosh barmoq kattaligida. U oddiy koʻz bilan sezilmasligi uchun hojatxona qogʻoziga oʻralgan holda yashiringan edi. Televizorning orqa tomonidagi USB portga ulangan bunday kichik narsa xonaga kirgan odamning eʻtiborini tortmasdi: u televizor korpusining orqasida, koʻzdan yashirin joyda joylashgan edi.
Qurilma ichida saqlangan maʻlumotlar shifrlangan boʻlgan. Shifrlash qurilma yozib olgan ovozlarning begona odam qoʻliga tushgan taqdirda ham oʻqilmasligini anglatadi — lekin bu haqda ochiqlangan maʻlumotlarda qoʻshimcha izoh berilmagan. Maʻlum boʻlgan asosiy faktlar shular: qurilma kichik boʻlgan, USB portga ulangan, hojatxona qogʻoziga oʻralgan va undagi maʻlumotlar shifrlangan.
Shaxsni aniqlashda sunʻiy intellekt modellar
OpenAI X ijtimoiy tarmogʻidagi rasmiy bayonotida qurilmani oʻrnatgan shaxsni aniqlashda kompaniyaning oʻz ichki sunʻiy intellekt modellaridan foydalanganini maʻlum qildi. Bayonotga koʻra, modellar ikki vazifani bajargan: birinchidan, qurilmani oʻrnatgan shaxsni aniqlash; ikkinchidan, qurilmaning kelib chiqishini kuzatish.
Shunday qilib, voqea zanjiri quyidagicha koʻrinadi: 30-sentabr kuni qurilma topildi, kompaniya oʻz sunʻiy intellekt modellarini ishga solib uni oʻrnatgan odamni aniqladi, soʻng xodim ishdan boʻshatilib, ish Federal qidiruv byurosiga topshirildi. 9-oktabr kuni FBI Abdulrahman Alfozanni hibsga oldi.
OpenAI qoʻlidagi dalillarga koʻra, Alfozan ofislarning nozik hududlariga qoʻshimcha ovoz yozish qurilmalari oʻrnatishni rejalashtirgan. Kompaniya bu dalillarni ham rasmiy bayonotiga kiritgan. Yaʻni topilgan qurilma yagona reja boʻlmasligi mumkinligi haqida kompaniyaning oʻzida maʻlumot bor.
Ishdan boʻshatish va hibsga olish
Shaxs aniqlangach, OpenAI Abdulrahman Alfozanni ishdan boʻshatdi. Alfozan kompaniyaga 2025-yil iyul oyida muhandis sifatida ishga olingan edi — yaʻni u hibsga olinishidan taxminan bir yil uch oy avval ish boshlagan. U 35 yoshda, Saudiya Arabistoni fuqarosi.
Kompaniya ishni Federal qidiruv byurosiga topshirdi. Shundan soʻng FBI 9-oktabr kuni Alfozanni hibsga oldi. Federal prokuratura unga ogʻzaki suhbatlarni elektron qurilma yordamida yashirin yozib olish ayblovini qoʻydi. Ayblov eʻlon qilinganidan keyin voqea haqida 13-oktabr kuni ommaviy axborot vositalari xabar berdi.
Ayblovning mohiyati va mumkin boʻlgan jazo
Qoʻyilgan ayblovning rasmiy taʻrifi — ogʻzaki suhbatlarni elektron qurilma yordamida yashirin yozib olish. Ayblov xulosasiga koʻra, Alfozan odamlarning ovozli suhbatlarini ularning roziligisiz elektron qurilma bilan yozib olgan. Federal prokuratura aynan shu modda boʻyicha ish qoʻzgʻatgan va ayblovni sudga taqdim etgan.
Agar sud Alfozanni aybdor deb topsa, unga 5 yilgacha ozodlikdan mahrum qilish jazosi tayinlanishi mumkin. Bu — ushbu modda boʻyicha qonunda nazarda tutilgan eng yuqori jazo muddati. Ayblovning ogʻirligi shundaki, gap oddiy yozib olish haqida emas, balki odamlarning roziligisiz, yashirin tarzda ularning ogʻzaki suhbatlarini elektron qurilma bilan qoʻlga kiritish haqida bormoqda.
FBI bayonotiga koʻra, ushbu rejaning maqsadi OpenAIʻning super-intellekt texnologiyasiga oid nozik suhbatlarni qoʻlga kiritish boʻlgan. Byuro aynan shu maqsadni tergovning asosiy yoʻnalishi sifatida koʻrsatgan.
Model vaznlari va mijoz maʻlumotlari boʻyicha bayonot
OpenAI rasmiy bayonotida ayni paytda Alfozanning model vaznlari, manba kodi yoki mijozlar maʻlumotlariga nooʻrin kirgani yoki ularni tashqariga chiqarganiga oid hech qanday belgi yoʻqligini taʻkidladi:
«Ayni paytda ushbu shaxsning model vaznlari, manba kodi yoki mijozlar maʻlumotlariga nooʻrin kirgani yoki ularni tashqariga chiqarganiga oid hech qanday belgi yoʻq», — deyiladi OpenAIʻning X ijtimoiy tarmogʻidagi rasmiy bayonotida.
Yaʻni kompaniyaning hozirgi maʻlumotlariga koʻra, hodisa ovoz yozish qurilmasi bilan cheklangan. Model vaznlari — sunʻiy intellekt modellarining oʻqitilgan parametrlari, manba kodi va mijozlar maʻlumotlarining sizib chiqishi qayd etilmagan. Kompaniya bu xulosani «ayni paytda» degan qayd bilan bergan, yaʻni tergov davom etayotgan bir paytda hozircha bunday belgilar aniqlanmagan.
Hali ochiqlanmagan jihatlar
Ochiqlangan maʻlumotlarda bir qator savollarga javob yoʻq. Qurilmadagi shifrlangan yozuvlarning mazmuni haqida hech narsa deyilmagan — shifrlangan maʻlumotlar oʻqilganmi yoki yoʻqmi, nomaʻlum. Alfozanning qurilmani oʻrnatishdan koʻzlagan shaxsiy maqsadi haqida ham rasmiy izoh berilmagan; FBI faqat rejaning umumiy maqsadi — super-intellekt texnologiyasiga oid nozik suhbatlarni qoʻlga kiritish boʻlganini maʻlum qilgan.
Shuningdek, OpenAI dalil sifatida keltirgan «qoʻshimcha qurilmalar oʻrnatish rejasi» boʻyicha tafsilotlar ochiqlanmagan: reja qaysi hududlarga tegishli boʻlgani va u amalga oshirilishiga qancha qolganiga oydinlik kiritilmagan. Bu savollarga hozircha javob yoʻq.
Kompaniya bayonotining asosiy nuqtalari
OpenAIʻning X ijtimoiy tarmogʻidagi rasmiy bayonoti voqea boʻyicha kompaniya pozitsiyasini jamlab beradi. Bayonotda olti asosiy nuqta qayd etilgan. Birinchidan, kompaniya qurilmani oʻrnatgan shaxsni aniqlashda oʻzining ichki sunʻiy intellekt modellaridan foydalangan. Ikkinchidan, modellar qurilmaning kelib chiqishini kuzatishda ham yordam bergan — yaʻni kompaniya nafaqat kimligini, balki qurilmaning oʻzi haqida ham maʻlumot toʻplagan.
Uchinchidan, OpenAI qoʻlidagi dalillarga koʻra, Alfozan ofislarning nozik hududlariga qoʻshimcha ovoz yozish qurilmalari oʻrnatishni rejalashtirgan. Toʻrtinchidan, kompaniya ayni paytda xodimning model vaznlari, manba kodi yoki mijozlar maʻlumotlariga nooʻrin kirgani yoki ularni tashqariga chiqarganiga oid hech qanday belgi yoʻqligini taʻkidlagan.
Beshinchidan, shaxs aniqlangach, kompaniya uni ishdan boʻshatgan. Oltinchidan, ish Federal qidiruv byurosiga topshirilgan va 9-oktabr kuni FBI uni hibsga olgan. Bayonotning umumiy ohangi shuki, kompaniya hodisani oʻz ichki resurslari bilan aniqlagan, keyin uni huquq-tartibot idoralariga topshirgan.
Tergovning keyingi bosqichi haqida nimalar maʻlum
Hozirgi bosqichda rasmiy ayblov eʻlon qilingan: federal prokuratura Alfozanni ogʻzaki suhbatlarni elektron qurilma yordamida yashirin yozib olishda ayblamoqda. Ayblov boʻyicha sud jarayoni oldinda — sud uni aybdor deb topsa, 5 yilgacha ozodlikdan mahrum qilish jazosi tayinlanishi mumkin.
FBI rejaning maqsadi OpenAIʻning super-intellekt texnologiyasiga oid nozik suhbatlarni qoʻlga kiritish boʻlganini maʻlum qilgan. Bu bayonot tergovning qaysi yoʻnalishda ketayotganini koʻrsatadi: diqqat markazida qurilmaning oʻzi emas, balki u orqali qoʻlga kiritilishi moʻljallangan axborot turibdi. Qoʻshimcha tafsilotlar hozircha ochiqlanmagan.
Eslatib oʻtamiz: Abdulrahman Alfozan 2025-yil iyul oyida OpenAIga muhandis sifatida ishga olingan edi. Yashirin qurilma 30-sentabr kuni San-Fransiskodagi ofisning ijroiya majlislar xonasida topildi, 9-oktabr kuni esa u FBI tomonidan hibsga olindi. Federal prokuratura qoʻygan ayblov — ogʻzaki suhbatlarni elektron qurilma yordamida yashirin yozib olish — endi sudda koʻrib chiqiladi.
Voqealar xronologiyasi
Voqea quyidagi ketma-ketlikda rivojlandi:
- 2025-yil, iyul — 35 yoshli Saudiya Arabistoni fuqarosi Abdulrahman Alfozan OpenAIga muhandis sifatida ishga olindi.
- 2026-yil, 28-sentabr (taxminan) — San-Fransiskodagi ofisning ijroiya majlislar xonasidagi televizor orqa tomonidagi USB portga bosh barmoq oʻlchamidagi ovoz yozish qurilmasi oʻrnatildi; qurilma hojatxona qogʻoziga oʻralgan edi.
- 2026-yil, 30-sentabr — OpenAI xodimlari qurilmani aniqladi; undagi maʻlumotlar shifrlangan edi.
- 2026-yil, 9-oktabr — FBI Alfozanni hibsga oldi; federal prokuratura unga ogʻzaki suhbatlarni elektron qurilma yordamida yashirin yozib olish ayblovini qoʻydi.
- 2026-yil, 13-oktabr — voqea haqida The Verge va TechCrunch xabar berdi. OpenAI Xdagi bayonotida shaxsni aniqlashda oʻz ichki sunʻiy intellekt modellaridan foydalanganini, qurilmaning kelib chiqishini kuzatganini, xodim ishdan boʻshatilib, ish FBIga topshirilganini maʻlum qildi.
