Google 2026-yil 10-oktabr kuni Project Suncatcher dasturining rasmiy ishga tushirilishini eʻlon qildi. Kompaniya taqdim etgan rejaga koʻra, 2027-yilga qadar Yerning past orbitasiga (LEO) 81 ta sunʻiy intellekt hisoblash sunʻiy yoʻldoshi chiqariladi. Sunʻiy yoʻldoshlar quyosh energiyasida ishlaydi, Google TPU chiplari bilan jihozlanadi va sunʻiy intellekt ish yuklamalarini bevosita kosmosda bajaradi.
Dastur Yer orbitasidagi birinchi sunʻiy intellekt maʻlumotlar markazi konsepsiyasi sifatida taqdim etildi. Eʻlon Google Cloud blogidagi rasmiy materialda berilgan; unda Planet Labs kompaniyasi bilan hamkorlik ham eʻlon qilindi — hamkorlik doirasida Planet Labsʻning Pelican sunʻiy yoʻldoshlariga TPUʻlar oʻrnatiladi.
Eʻlonning mohiyati
Project Suncatcher — Google tomonidan 2026-yil 10-oktabrda rasman ishga tushirilgan dastur. Uning doirasida Yerning past orbitasiga 81 ta hisoblash sunʻiy yoʻldoshi chiqarilishi belgilangan; muddat aniq koʻrsatilgan — 2027-yilga qadar. Dastur avvalgi sinov bosqichlaridan farqli oʻlaroq endi rasmiy va keng koʻlamli reja sifatida eʻlon qilindi. Asosiy yangilik aynan shunda: bitta sinov apparati emas, 81 ta apparatdan iborat toʻliq turkum.
Sunʻiy yoʻldoshlar quyosh energiyasida ishlaydigan orbital hisoblash platformalari sifatida tavsiflangan. Har bir apparat Google ishlab chiqqan TPU chiplari bilan jihozlanadi — bu chiplar sunʻiy intellekt hisoblashlariga moʻljallangan maxsus protsessorlar. Ular mashinaviy oʻrganish modellarini oʻqitish va ishga tushirish kabi ish yuklamalarini bevosita orbitada bajaradi.
Maʻlumotlarni qayta ishlashni Yerdan tashqariga koʻchirish — dastur gʻoyasining oʻzagi. Google eʻlonida dastur maqsadi sifatida Yerda energiya cheklovlarini chetlab oʻtib, masshtabli sunʻiy intellekt hisoblash quvvatini shakllantirish koʻrsatilgan. Eʻlonni Android Authority ham yoritgan: nashr materialida dastur koʻlami — 81 ta apparat va 2027-yil muddati — alohida taʻkidlangan.
Eʻlon matnida ikki texnik xususiyat tasdiqlangan: apparatlar quyosh energiyasida ishlaydi va Google TPU chiplari bilan jihozlanadi. Bu ikki xususiyat dastur arxitekturasining asosini tashkil qiladi — energiya manbai ham, hisoblash quvvati ham orbitaning oʻzida joylashgan.
Rasmiy ishga tushirish deganda dastur endi sinov bosqichidan chiqib, aniq reja asosida amalga oshirilayotgani nazarda tutilgan. Eʻlonda koʻrsatilgan uchta tayanch nuqta — 81 ta apparat, 2027-yil muddati va Planet Labs hamkorligi — dasturning yangi bosqichini belgilaydi. Eʻlon Google Cloud blogida chop etilgan rasmiy material shaklida berilgan.
81 ta apparat — bu dastur koʻlamini belgilovchi asosiy raqam. Bitta sinov apparatidan 81 ta apparatdan iborat turkumga oʻtish dasturning yangi bosqichini anglatadi: endi gap alohida texnologiya sinovi haqida emas, toʻliq orbital hisoblash infratuzilmasi haqida bormoqda.
Planet Labs hamkorligi
Eʻlonning muhim qismlaridan biri — Planet Labs bilan hamkorlik. Planet Labs Yerni kuzatish sunʻiy yoʻldoshlari operatori sifatida tanilgan kompaniya; hamkorlik doirasida uning Pelican turkumidagi sunʻiy yoʻldoshlariga Google TPUʻlari oʻrnatiladi.
Bu qaror dastur texnik jihatdan qanday amalga oshirilishini koʻrsatadi: TPUʻlar Pelican apparatlariga integratsiya qilinadi va ularni sunʻiy intellekt hisoblashlarini orbitada bajaradigan platformalarga aylantiradi. Eʻlon qilingan maʻlumotlarga koʻra, bu — dastur doirasidagi birinchi yirik sanoat hamkorligi.
Hamkorlikning texnik mohiyati shundaki, hisoblash quvvati alohida yangi platforma qurish oʻrniga mavjud orbital apparatlarga qoʻshiladi. TPUʻlarning Pelican sunʻiy yoʻldoshlariga oʻrnatilishi eʻlonda alohida taʻkidlangan — bu dasturning amaliy ijro yoʻlini belgilaydi.
Planet Labs Yerni kuzatish sunʻiy yoʻldoshlari operatori sifatida tanilgan; eʻlonda aynan uning Pelican sunʻiy yoʻldoshlariga TPUʻlar oʻrnatilishi belgilangan.
Nega aynan kosmosda
Project Suncatcherʻning asosiy gʻoyasi — sunʻiy intellekt hisoblashlarini Yer sirtidan orbitaga koʻchirish. Google eʻlonida bu qarorning sababi ochiq koʻrsatilgan: Yerda energiya cheklovlarini chetlab oʻtib, masshtabli sunʻiy intellekt hisoblash quvvatini yaratish.
Sunʻiy intellekt modellarini oʻqitish va ishga tushirish katta hajmdagi elektr energiyasini talab qiladi; Yerdagi maʻlumotlar markazlari bu talabni qondirish uchun keng infratuzilma va barqaror energiya manbalariga tayanadi. Kosmosda esa quyosh energiyasi uzluksiz mavjud — sunʻiy yoʻldoshlar quyosh panellari orqali toʻgʻridan-toʻgʻri quyosh nuridan quvvat oladi.
Quyosh energiyasida ishlash apparatlarni Yerdagi elektr tarmoqlaridan mustaqil qiladi. Aynan shu mustaqillik dastur gʻoyasining texnik asosini tashkil qiladi: hisoblash quvvati energiya manbai bilan bir joyda — orbitada — joylashgan.
Dastur maqsadi eʻlonda ikki qismda ifodalangan: Yerda energiya cheklovlarini chetlab oʻtish va masshtabli sunʻiy intellekt hisoblash quvvatini yaratish. Birinchi qism muammoni, ikkinchi qism koʻlamni bildiradi — hisoblash quvvati 81 ta orbital apparat hisobiga shakllantiriladi.
Google eʻlonida dastur maqsadi sifatida Yerda energiya cheklovlarini chetlab oʻtib, masshtabli sunʻiy intellekt hisoblash quvvatini yaratish koʻrsatilgan. (Google Cloud blog, 2026-yil 10-oktabr)
Birinchi sinov parvozidan rasmiy dasturgacha
Project Suncatcher tarixi 2026-yil 3-oktabrda boshlangan: oʻshanda Google ilk TPU chipini kosmosga yuborish boʻyicha sinov parvozini amalga oshirgan edi — bu haqda saytimizda alohida maqola chop etilgan edi. Oʻsha parvoz bitta apparatning sinovi boʻlib, texnologiyaning kosmos sharoitida ishlashini tekshirishga qaratilgan birinchi qadam edi.
10-oktabrdagi eʻlon esa butunlay boshqa koʻlamni anglatadi: endi gap bitta sinov apparati haqida emas, 2027-yilga qadar chiqarilishi rejalashtirilgan 81 ta sunʻiy yoʻldoshdan iborat toʻliq dastur haqida bormoqda. Yangi burchak aynan shunda — sinovdan rasmiy, keng koʻlamli rejaga oʻtish: aniq muddat (2027-yil), aniq miqdor (81 ta apparat) va Planet Labs bilan hamkorlik. 3-oktabrdagi sinov parvozi dastur boshlanishining belgisi boʻlgan boʻlsa, 10-oktabrdagi eʻlon uning rasmiy ishga tushirilishi boʻldi.
Shunday qilib, 10-oktabrdagi eʻlon uchta asosiy yangilikni oʻz ichiga oladi: 81 ta apparatdan iborat rasmiy dastur, 2027-yil muddati va Planet Labs bilan hamkorlik. Bu uchala jihat ham 3-oktabrdagi sinov parvozida boʻlmagan — oʻshanda faqat bitta apparatning sinovi haqida soʻz borgan edi.
TPUʻlar orbitada: ular nima qiladi
TPU — Google tomonidan sunʻiy intellekt hisoblashlari uchun maxsus ishlab chiqilgan protsessor. Project Suncatcher doirasida bu chiplar orbitadagi sunʻiy yoʻldoshlarga oʻrnatiladi va sunʻiy intellekt ish yuklamalarini — jumladan mashinaviy oʻrganish modellarini oʻqitish va ularni ishga tushirishni — bevosita kosmosda bajaradi.
Eʻlon qilingan rejaga koʻra, dastur toʻliq ishga tushgach, orbitada 81 ta hisoblash apparati faoliyat yuritadi. Har bir apparat quyosh panellari va TPU chiplari bilan jihozlangan mustaqil hisoblash tuguni sifatida ishlaydi. Google bu tizimni Yer orbitasidagi birinchi sunʻiy intellekt maʻlumotlar markazi sifatida tavsiflagan.
81 ta apparatdan iborat turkum bitta katta tizim sifatida ishlaydi: har bir sunʻiy yoʻldosh mustaqil hisoblash tuguni, ularning jami esa orbital hisoblash tarmogʻini tashkil qiladi. Google aynan shu tarmoqni Yer orbitasidagi birinchi sunʻiy intellekt maʻlumotlar markazi deb atagan.
TPU chiplari sunʻiy intellekt ish yuklamalarini bevosita kosmosda bajaradi — bu dasturning texnik yadrosi. Apparatlar quyosh energiyasida ishlagani uchun hisoblash jarayoni Yerdagi energiya infratuzilmasiga bogʻliq emas; energiya ham, hisoblash ham orbitada birlashgan.
RCR Wireless News oʻz materialida dasturni sunʻiy intellekt infratuzilmasi sohasidagi eʻlon sifatida yoritgan; nashr ham 81 ta apparat rejasiga eʻtibor qaratgan.
Dastur raqamlarda
Project Suncatcher eʻlonidagi asosiy raqamlar: 81 — 2027-yilga qadar orbitaga chiqarilishi rejalashtirilgan sunʻiy yoʻldoshlar soni; 2027 — dastur muddati; 10-oktabr — rasmiy ishga tushirish eʻloni sanasi (2026-yil); 2 — hamkorlikdagi asosiy tomonlar (Google va Planet Labs); 2 — eʻlonni yoritgan manbalar (Android Authority va RCR Wireless News).
Yer orbitasidagi birinchi SI maʻlumotlar markazi
Project Suncatcherʻning eng diqqatga sazovor jihati — uning konsepsiyasi: Yer orbitasidagi birinchi sunʻiy intellekt maʻlumotlar markazi. Google dasturni aynan shu ibora bilan taqdim etgan.
Birinchi SI maʻlumotlar markazi iborasi eʻlonda dasturning konsepsiyasini ifodalash uchun ishlatilgan. Google shu ibora bilan Project Suncatcherʻni alohida texnologiya tajribasi emas, balki orbital hisoblash infratuzilmasi sifatida taqdim etgan.
Dastur hozircha rasmiy eʻlon bosqichida turibdi: 10-oktabrdagi material Project Suncatcherʻning sinov parvozlaridan keng koʻlamli rejaga oʻtganini bildiradi.
Eʻlon qilingan uchta tayanch fakt — 81 ta apparat, 2027-yil muddati va Planet Labs hamkorligi — Project Suncatcherʻni 3-oktabrdagi sinov parvozidan ajratib turadi. Oʻsha parvoz bitta TPU chipining kosmosdagi sinovi edi; 10-oktabrdagi eʻlon esa toʻliq orbital dasturning rasmiy boshlanishi boʻldi.
Anʻanaviy maʻlumotlar markazlari Yer sirtida joylashgan ulkan binolar — minglab serverlar, sovutish tizimlari va katta elektr quvvati talab qiladi. Project Suncatcher esa bu modelni orbitaga koʻchiradi: 81 ta quyosh energiyasida ishlaydigan apparat, ularning har biri TPU chiplari bilan jihozlangan.
Eʻlon 2026-yil 10-oktabrda Google Cloud blogida chop etilgan; uni Android Authority va RCR Wireless News yoritgan. Dastur hozircha rasmiy eʻlon bosqichida — 10-oktabrdagi material Project Suncatcherʻning sinovdan keng koʻlamli rejaga oʻtganini bildiradi.
