Nima boʻldi

SI agentlarini ishlab chiqadigan xitoylik startap Manusning bosh kompaniyasi Butterfly Effect 8-oktabr kuni 500 million dollardan ortiq sarmoya raundini yakunlaganini eʻlon qildi. Bu — kompaniya Meta bilan 2 milliard dollardan ortiq bitimini bekor qilib, mustaqil faoliyatga qaytganidan keyingi birinchi yirik sarmoya raundi. Reuters xabari kompaniyaning oʻz bayonotiga tayanadi: Butterfly Effect aynan 8-oktabr kuni raund yakunlanganini maʻlum qilgan. Agentlik shuningdek, bu qadam kompaniya Meta bilan bitimni bekor qilib, mustaqil faoliyatga qaytganidan keyin amalga oshganini taʻkidlagan — yaʻni sarmoya raundi mustaqillikning moliyaviy tasdigʻi sifatida koʻrilmoqda. Reuters agentligining xabar berishicha, raundga Xitoyning ikki yirik sarmoya fondi — Boyu Capital va IDG Capital hamrahbarlik qilgan, mavjud sarmoyadorlar Tencent, Sequoia China va ZhenFund ham unda ishtirok etgan.

Eʻlon kompaniya uchun burilish davrida yangradi. Aprel oyida Pekin Meta kompaniyasining Manusni sotib olish bitimini bekor qilishni buyurgan, avgust oyida esa Manus mustaqil kompaniya sifatida faoliyatni davom ettirishini va ayrim foydalanuvchi maʻlumotlarini oʻchirib tashlashini maʻlum qilgan edi. Endi esa startap katta miqdordagi yangi sarmoya bilan mustaqil yoʻlini rasman mustahkamladi.

Sarmoya miqdori sentyabr oyida ommaviy axborot vositalarida aytilgan taxminlarga mos keladi: The Wall Street Journal 18-sentyabrda Manus IDG Capital va Boyu Capital bilan taxminan 500 million dollar jalb qilish boʻyicha muzokaralar olib borayotgani haqida yozgan edi. Oʻsha paytda bu muzokaralar edi; 8-oktabrdagi eʻlon esa raundning yakunlanganini tasdiqladi.

Eʻlonni aynan bosh kompaniya Butterfly Effect bergani ham eʻtiborli: xabar kompaniyaning oʻzi nomidan emas, uni boshqaruvchi tuzilma nomidan tarqatildi. Apreldagi bekor qilish buyrugʻi, avgustdagi mustaqillikka qaytish eʻloni va oktabrdagi sarmoya raundi — uch bosqichli bu ketma-ketlik olti oy ichida sodir boʻldi va kompaniyaning yangi davrga oʻtishini yakunladi.

Raund tafsilotlari

Yakunlangan raundning yetakchilari — Boyu Capital va IDG Capital — Xitoyning eng nufuzli xususiy sarmoya fondlari qatoriga kiradi. Reuters maʻlumotiga koʻra, raundda startapning avvalgi sarmoyadorlari ham qatnashgan: Tencent, Sequoia China va ZhenFund ham raundda ishtirok etdi. Bu — mavjud sarmoyadorlarning kompaniyaning mustaqil kelajagiga ishonch bildirgani sifatida baholanmoqda.

"Butterfly Effect, the parent company of AI startup Manus, said on October 8, 2026 it completed a funding round of more than $500 million as the firm resumed independent operations after unwinding Meta's $2 billion-plus acquisition." — Reuters, 2026-10-08

Sentyabr oyidagi WSJ xabariga koʻra, muzokaralar bosqichida kompaniya taxminan 4 milliard dollarlik baholash atrofida sarmoya jalb qilishni rejalashtirgan. Yakuniy eʻlonda raundning aniq baholashi ochiqlanmadi — Reuters faqat 500 million dollardan ortiq summa yigʻilganini bildirdi.

Sentyabrdan oktabrga: uch hafta ichida muzokaralar yakunlangan bitimga aylandi. WSJ 18-sentyabrda Manus IDG Capital va Boyu Capital bilan taxminan 4 milliard dollarlik baholash atrofida 500 million dollar jalb qilish boʻyicha muzokaralar olib borayotgani haqida yozgan edi — oʻsha paytda bu hali reja darajasidagi maʻlumot edi. 8-oktabrdagi rasmiy eʻlonda esa raundning yakunlangan summasi — 500 million dollardan ortiq — tasdiqlandi, biroq kompaniyaning yangi baholashi ochiqlanmadi. Demak, sentyabrdagi taxminiy 4 milliardlik baholash rasmiy tasdiqlanmaganicha qolmoqda. Investorlar roʻyxati ham yakunlandi: raundga Boyu Capital va IDG Capital hamrahbarlik qildi, Tencent, Sequoia China va ZhenFund ishtirok etdi. Sarmoya tuzilmasi raund asosan xitoylik sarmoyadorlar hisobiga shakllanganini koʻrsatadi — bu Meta bitimi bekor qilinganidan keyingi yangi egalik manzarasiga mos keladi: amerikalik texnologiya gigantining chiqib ketishi oʻrnini mahalliy va mintaqaviy sarmoyadorlar egalladi.

Yangi sarmoyadorlar tarkibi ham kompaniyaning oʻzgarayotgan qiyofasini aks ettiradi: raundga hamrahbarlik qilgan Boyu Capital va IDG Capital Xitoy bozoridagi yirik fondlar boʻlib, ularning yetakchiligi bitimning asosan mahalliy kapital hisobiga yopilganini koʻrsatadi. Mavjud sarmoyadorlar — Tencent, Sequoia China va ZhenFund — ning qayta ishtirok etishi esa kompaniyaga boʻlgan ishonchning saqlanib qolganidan dalolat beradi. Muzokaralar va yakunlanish oʻrtasida uch hafta oʻtdi: WSJ 18-sentyabrda bitim hali muzokaralar bosqichidaligini yozgan boʻlsa, 8-oktabrda raundning yakunlangani rasman eʻlon qilindi. Yakuniy eʻlonda esa raund ishtirokchilari sifatida Boyu Capital, IDG Capital, Tencent, Sequoia China va ZhenFund sanab oʻtildi.

Meta bitimi qanday bekor qilindi

Voqealar zanjiri 2026-yilning aprel oyida boshlangan. Oʻshanda Pekin Meta kompaniyasiga Manusni sotib olish bitimini bekor qilishni buyurdi. Reuters maʻlumotiga koʻra, bu qaror AQSH sarmoyalarining ilgʻor sunʻiy intellekt texnologiyalarini ishlab chiqayotgan Xitoy startaplariga kirib borishiga nisbatan kuchayib borayotgan nazorat fonida qabul qilingan.

Bitimni bekor qilish jarayoni bir necha oy davom etdi. Avgust oyida Manus mustaqil kompaniya sifatida faoliyatni davom ettirishini eʻlon qildi va shu bilan birga ayrim foydalanuvchi maʻlumotlarini oʻchirib tashlashini maʻlum qildi. Bu qadam kompaniyaning yangi mustaqil maqomiga oʻtishining bir qismi sifatida koʻrildi.

WSJ maʻlumotiga koʻra, bitimni bekor qilish uchun Manus asoschilari va erta bosqich sarmoyadorlari Metaʻdan aksiyalarni taxminan 2 milliard dollarlik baholash boʻyicha qayta sotib olgan. Natijada Tencent kompaniyaning eng yirik tashqi aksiyadoriga aylandi. Yaʻni Meta davri yakunlangach, kompaniya nazorati asoschilar va Xitoy sarmoyadorlari qoʻliga oʻtdi.

Bitimning bekor qilinish sababi sifatida Reuters AQSH sarmoyalariga nisbatan kuchayib borayotgan nazoratni koʻrsatdi: gap ilgʻor sunʻiy intellekt texnologiyalarini ishlab chiqayotgan Xitoy startaplariga Amerika sarmoyasining kirib borishi haqida bormoqda. Aprel oyidagi buyruq aynan shu nazoratning amaliy natijasi boʻldi.

Avgust oyidagi qadam — mustaqil faoliyatga qaytish va ayrim foydalanuvchi maʻlumotlarini oʻchirish — kompaniyaning Meta davridan uzilishining amaliy belgisi boʻldi. Reuters aynan shu ikki qarorni birga xabar qilgan: mustaqillikka qaytish eʻloni va maʻlumotlarni oʻchirish bir vaqtda maʻlum qilingan.

Manus nima qiladi

Manus umumiy maqsadli SI agentlarini ishlab chiqish bilan shugʻullanadi. Reuters taʻrifiga koʻra, bu agentlar tadqiqot va avtomatlashtirish kabi vazifalarni inson aralashuvi deyarli boʻlmagan holda mustaqil ravishda bajarishga qodir. Bunday tizimlar foydalanuvchi bergan topshiriqni qabul qilib, uni bosqichma-bosqich oʻzi bajaradi — maʻlumot qidiradi, tahlil qiladi, hujjatlar tayyorlaydi va jarayonlarni avtomatlashtiradi.

SI agentlari soʻnggi ikki yilda sunʻiy intellekt sohasining eng faol yoʻnalishlaridan biriga aylandi. Chat-botlardan farqli oʻlaroq, agentlar faqat savolga javob beribgina qolmay, real vazifalarni oxirigacha yetkazadi. Aynan shu yoʻnalish global texnologiya kompaniyalari va sarmoyadorlarning diqqat markazida turibdi — bu esa Manus kabi ixtisoslashgan startaplarga katta sarmoya oqimini tushuntiradi.

Reuters taʻrifiga koʻra, Manus agentlari umumiy maqsadli tizimlardir — yaʻni tor ixtisoslashgan vosita emas, balki turli sohalardagi vazifalarni bajara oladigan platforma. Tadqiqot vazifalari deganda maʻlumot toʻplash, manbalarni tahlil qilish va natijalarni jamlash tushunilsa, avtomatlashtirish deganda takrorlanuvchi jarayonlarni inson aralashuvisiz bajarish tushuniladi. Aynan «inson aralashuvi deyarli boʻlmagan holda» ishlash qobiliyati bunday agentlarni anʻanaviy dasturiy taʻminotdan ajratib turadi.

Kompaniyaning mahsuloti aynan qaysi bozorlarga moʻljallangani va foydalanuvchilar soni haqida ochiq maʻlumotlar cheklangan. Reuters va WSJ xabarlarida kompaniyaning texnik koʻrsatkichlari emas, asosan moliyaviy va korporativ oʻzgarishlari yoritilgan.

Gonkong rejasi va keyingi qadamlar

Sarmoya raundi bilan bir qatorda kompaniyaning kelajak rejalari ham diqqat markazida. WSJ sentyabr oyidagi xabarida Manus Gonkongda birja roʻyxatiga chiqish (IPO) imkoniyatiga tayyorgarlik koʻrish maqsadida qayta qurish (restruktizatsiya) variantlarini koʻrib chiqayotgani haqida yozgan edi. Bu — kompaniya ochiq bozorga chiqish yoʻlini oʻrganayotganini anglatadi, biroq rasmiy IPO eʻloni hozircha berilmagan.

Bitim bekor qilinganidan keyin Tencentning eng yirik tashqi aksiyadorga aylanishi ham kompaniyaning korporativ tuzilmasidagi muhim oʻzgarishdir. Tencent — Xitoyning eng yirik texnologiya kompaniyalaridan biri boʻlib, uning ishtiroki Manusga nafaqat moliyaviy, balki strategik qoʻllab-quvvatlash ham beradi.

Hozircha ochiq qolayotgan savollar — yakuniy baholash miqdori, yangi mablagʻlarning aniq sarflanish yoʻnalishlari va Gonkong IPO boʻyicha aniq jadval. Kompaniya 8-oktabrdagi eʻlonda bu tafsilotlarni ochiqlamadi. Reuters va WSJ materiallarida ham bu masalalar boʻyicha qoʻshimcha rasmiy izoh keltirilmagan.

WSJ xabariga koʻra, kompaniya Gonkongda birja roʻyxatiga chiqish imkoniyatiga tayyorgarlik sifatida qayta qurish variantlarini koʻrib chiqmoqda. Bu hozircha reja darajasidagi maʻlumot: rasmiy IPO eʻloni berilmagan, aniq sana ham ochiqlanmagan. Shunga qaramay, aynan shu yoʻnalishning oʻrganilayotgani kompaniya rahbariyatining ochiq bozorga chiqishni jiddiy koʻrib chiqayotganini koʻrsatadi.

Qayta sotib olish bitimi korporativ xaritani oʻzgartirdi: WSJ maʻlumotiga koʻra, Manus asoschilari va erta bosqich sarmoyadorlari Metaʻdan aksiyalarni taxminan 2 milliard dollarlik baholash boʻyicha qaytarib olgan — shu operatsiya natijasida Tencent kompaniyaning eng yirik tashqi aksiyadori maqomini oldi. Bu — kompaniya nazorati endi asoschilar va Xitoy sarmoyadorlari qoʻlida ekanini anglatadi va raundning asosan mahalliy kapital hisobiga yopilgani bilan bir manzaraning ikki tomoni hisoblanadi.