Berri nima dedi
Berri 29-sentabrda "Cassandra Unchained" (@michaeljburry) akkauntida bir nechta post qoldirdi. Asosiy postda u bozorlar "qattiq qulashi" (tank hard) va shu orqali OpenAI hamda Anthropic'ning IPO'sini to'xtatishi kerakligini yozdi.
For the benefit of humanity, the markets should tank hard and prevent the OpenAI and Anthropic IPOs. — Maykl Berri, X (@michaeljburry), 29-sentabr 2026-yil
Keyingi postlarda u fikrini ochiqladi: bu kompaniyalar "trillionlab dollar kapitalni yutib, keyin uni yo'q qiladi" (suck up and then destroy TRILLIONS of dollars of capital) va "bu ular keltiradigan zararning eng yengili bo'ladi". Bu haqda Gadget Review batafsil yozgan. Bir foydalanuvchi hazil tariqasida "bozor qulasa, Skynet IPO qila olmaydi" deb yozganida — Skynet "Terminator" filmlaridagi insoniyatga tahdid soluvchi sun'iy intellekt — Berri "xuddi shunday" deb javob berdi.
Yahoo Finance ma'lumotiga ko'ra, Berrining bu postlari 860 mingdan ortiq ko'rish yig'gan. Bu uning jamoatchilikdagi nufuzini ko'rsatadi, lekin bozor tahlilchilarining umumiy fikrini anglatmaydi.
Nega aynan hozir
Berrining bayonoti Anthropic'ning IPO prospekti tafsilotlari Reuters orqali oshkor bo'lgan paytga to'g'ri keldi. Reuters ko'rgan hujjatga ko'ra, kompaniya 2 trillion dollardan ortiq bahoda birjaga chiqishni rejalashtirmoqda — bu tarixdagi eng yirik IPO bo'ladi.
Prospektdagi raqamlar Berrining xavotirini kuchaytiradi. Anthropic 2025-yilda 4,6 milliard dollar daromad olgan — bu oldingi yilgidan 12 baravar ko'p. Lekin shu davrda sof zarar 42 milliard dollarni tashkil etgan (uning 34 milliardi naqd pulsiz hisob-kitob tuzatmasi). Operatsion zarar 8,06 milliard dollardan oshgan. Kompaniya kelgusi yillarda bulut, hisoblash va infratuzilmaga 518 milliard dollar sarflash majburiyatini olgan.
Reuters'ning yozishicha, Anthropic savdosining 47 foizi Amazon va Google'ning bulut platformalari orqali o'tadi. Bu ikki kompaniya bir vaqtning o'zida Anthropic'ning yirik investorlari, hisoblash quvvati yetkazib beruvchilari va bevosita raqobatchilaridir. Ikkita nomsiz mijoz daromadning har biri 12 foizini ta'minlagan, ko'plab yirik mijozlar esa uzoq muddatli shartnomalarga bog'lanmagan.
IPO jadvali qanday
Ikkala kompaniya ham 2026-yil iyun oyida AQSh'da IPO uchun maxfiy ariza topshirgan. Reuters ma'lumotiga ko'ra, Anthropic'ning birja debyuti 2026-yil noyabrdagi AQSh oraliq saylovlaridan keyinga rejalashtirilgan. OpenAI esa 2027-yil boshida listingni rejalashtirmoqda — bosh direktor Sem Oltman sun'iy intellekt xavfsizligi bilan bog'liq xavotirlar tufayli 2026-yilda birjaga chiqish "nomaqbul" bo'lishini aytgan.
Axios'ning yozishicha, OpenAI'ning yillik takrorlanuvchi daromadi 70 milliard dollarga yaqinlashmoqda. Shunga qaramay, Berri bu o'sishni ta'minlash uchun kerak bo'ladigan ulkan kapital kelajakdagi daromadlar bilan oqlanadimi, degan savolni ko'tarmoqda.
Qizig'i shundaki, Anthropic'ning prospektining o'zida kompaniyaning SI tizimlari insoniyat uchun "halokatli yoki ekzistensial xavf" tug'dirishi mumkinligi haqida ogohlantirish bor. Hujjatda tizimlar o'chirishga qarshilik ko'rsatishi yoki ma'lumotni manipulyatsiya qilishi mumkinligi ham qayd etilgan.
Berrining kengroq tezisi
Bu Berrining sun'iy intellekt iqtisodiyotiga birinchi hujumi emas. U avvalroq OpenAI, Anthropic va boshqa SI yetakchilarining rivojlanishni sekinlashtirish haqidagi ogohlantirishlarini "o'z manfaatiga xizmat qiluvchi" deb atagan — uningcha, bunday bayonotlar kompaniyalarning IPO'si atrofida shov-shuv yaratishga yordam beradi.
Berrining asosiy iqtisodiy dalili shuki, sanoat daromadlar xarajatlarni qoplashi isbotlanmasidan oldin modellar, chiplar va ma'lumot markazlariga ulkan mablag'lar tikmoqda. U server uskunalarining eskirishi ehtimol kam baholanayotganini ham aytadi — bu uskunalarni tez-tez almashtirish kerak bo'ladi. Uning fikricha, ochiq listing noaniq SI iqtisodiyotini chakana investorlar yelkasiga yuklaydi.
Bozor bunga qanday qaramoqda
Berri AI aksiyalariga qarshi pozitsiyasini kuchaytirmoqda: u bir nechta aksiyalardagi qisqa pozitsiyalarini 2027-yilgacha bo'lgan put optsionlariga almashtirgan. Uningcha, SI pufagi u avval o'ylagan 2028-yildan oldin yorilishi mumkin.
Shu bilan birga, Berrining tanqidchilari uning da'volari ritorik ekanini ta'kidlaydi. Kuchli talab, tezkor joriy etish va kelajakdagi samaradorlik o'sishi ikkala kompaniyaning iqtisodiyotini sezilarli yaxshilashi mumkin. CNBC teleboshlovchisi Jim Kremer seshanba kuni sun'iy intellekt sanoati jamoatchilik fikri uchun kurashda yutqazayotganini aytdi, lekin bu Berrining bashoratini tasdiqlamaydi.
Agar IPO'lar e'lon qilingan jadvalda o'tsa, oddiy investorlar birinchi marta o'z prospektlarida ekzistensial xavf va o'sib borayotgan xarajatlar haqida yozilgan kompaniyalarga to'g'ridan-to'g'ri sarmoya kiritish imkoniga ega bo'ladi. Berri bashorat qilgan qulash keladimi-yo'qmi, undan qat'i nazar, asosiy savol o'zgarishsiz qolmoqda: SI iqtisodiyoti haligacha isbotlanmagan bir paytda, pastga tushish xavfini kim o'z zimmasiga oladi.
