Microsoft tadqiqotchilari ishlab chiqqan MAI-DxO (diagnostik orkestrator) 2026-yil 22-oktabrda Science jurnalida eʻlon qilingan tadqiqotda simulyatsiya sharoitida New England Journal of Medicineʻdan olingan murakkab holatlarning 83% ini toʻgʻri tashxisladi. Solishtirish uchun yakka tartibda, yordamchi materiallar bilan ishlagan umumiy amaliyot shifokorlari (birlamchi tibbiy yordam shifokorlari va umumiy internistlar) atigi 36% aniqlikka erishdi. Microsoft AI rahbari Mustafa Suleyman natijani kompaniya intilayotgan «tibbiy superintellekt» (medical superintelligence) sari qadam deb atadi.
Sinov qanday oʻtdi
MAI-DxO — bir nechta sunʻiy intellekt agentlarini birlashtirgan tizim: ular shifokorlar paneli kabi ishlaydi — bemorni soʻroq qiladi, tahlillar buyuradi va tashxisni oʻzaro muhokama qiladi. Sinovda aynan shu «panel» murakkab klinik holatlarni yakka shifokorlarga nisbatan ikki baravardan koʻproq aniq tashxislagan.
Biroq muhim oʻrin mavjud: tadqiqotchilarning oʻzlari taʻkidlashicha, bunday murakkab holatlar odatda mutaxassislar yoki shifokorlar guruhi tomonidan koʻriladi, lekin ular solishtirishda ishtirok etmagan. Shuning uchun 83% va 36% raqamlarini «sunʻiy intellekt barcha shifokorlardan ustun» deb oʻqish notoʻgʻri — gap yakka ishlagan umumiy amaliyot shifokorlari bilan solishtirish haqida ketmoqda. Shuni ham yodda tutish kerak: sinov simulyatsiya sharoitida oʻtgan — DxO real bemorlar bilan emas, NEJM'da chop etilgan yozma holatlar bilan ishlagan. Natija tizimning murakkab diagnostik fikrlash qobiliyatini koʻrsatadi, lekin uni klinik amaliyotga toʻgʻridan-toʻgʻri koʻchirish mumkin degani emas.
Narx va modellar: tizim qayerda kuchli, qayerda yoʻq
Tadqiqotchilar DxOʻni bir nechta kompaniyaning modellarida sinab koʻrdi. Eng yaxshi natijalar OpenAIʻning GPT-5 va GPT-5.5 modellarida qayd etildi.
GPT-5 bilan ishlaganda DxO har bir holat narxini taxminan 3 000 dollarga kamaytirib, aniqlikni taxminan toʻrt punktga oshirdi. Yangiroq GPT-5.5 bilan esa natija keskin farq qildi: DxO aniqlikni 72% dan deyarli 87% ga koʻtardi — biroz arzonroq narxda.
Ammo tizimning chegarasi ham aniq koʻrindi. Favqulodda yordam boʻlimi (emergency department) holatlarida DxO deyarli qoʻshimcha foyda bermadi — aniqlik ham, narx ham DxOʻsiz holatdagiga oʻxshash chiqdi. Bundan tashqari, tadqiqotchilarning taʻkidlashicha, orkestratsiya qatlamining foydasi modellar nazariy maksimumga yaqinlashgani sari kamayadi: yaxshilanishning asosiy qismi kuchliroq bazaviy modellarning oʻzidan keladi, orkestratsiya esa ustiga qoʻshimcha daromad qoʻshadi. Biroq kuchli va kuchsiz modellar orasidagi farq DxO bergan ustunlikdan kattaroq boʻlib qoldi. Boshqacha aytganda, DxOʻning kelajagi koʻp jihatdan bazaviy modellarning oʻziga bogʻliq: orkestratsiya bugun sezilarli ustunlik bersa ham, modellar takomillashgani sari uning ulushi kamayib boradi.
«Tibbiy superintellekt» va keyingi qadamlar
Microsoft «medical superintelligence» atamasini quyidagicha taʻriflaydi:
«Gʻamxoʻrlikning toʻliq davri boʻylab tibbiy fikrlash va muvofiqlashtirishda eng kuchli zamonaviy inson boshchiligidagi sogʻliqni saqlash tizimlaridan ustun turish qobiliyati» — Microsoft taʻrifi Kompaniya tibbiy imtihon savollariga javob berish yoki yakka tashxis qoʻyish kabi alohida vazifalarni baholashdan nariga oʻtib, sunʻiy intellektni kliniklar va sogʻliqni saqlash tizimlari bilan integratsiyalash orqali yaxshi natijalarga erishmoqchi. Bu taʻrif eʻtiborga loyiq: Microsoft yakka tashxis kabi alohida vazifadagi ustunlikni emas, bemorni qabul qilishdan davolashni muvofiqlashtirishgacha boʻlgan butun zanjirda inson boshchiligidagi tizimlardan oʻtib ketishni maqsad qilgan. Yaʻni baho mezoni — bitta test emas, sogʻliqni saqlash tizimining umumiy samaradorligi.
Keyingi qadamlar ikki yoʻnalishda ketyapti. Birinchidan, Suleyman Microsoft Mayo Clinic bilan sogʻliqni saqlash uchun bazaviy model tayyorlayotganini aytdi — reliz kelasi yilga rejalashtirilgan. Ikkinchidan, Boston shahridagi Beth Israel Deaconess tibbiyot markazi bilan yangi hamkorlik doirasida DxOʻning klinik fikrlash qobiliyati real shifoxona sharoitida, standart inson yordami bilan parallel ravishda baholanadi. Tadqiqotda rozilik bildirgan bemorlar odatdagi davolanishni oladi va bir vaqtda DxO bilan ham ishlaydi — keyin tizim tavsiyalari inson shifokorlari xulosalari bilan solishtiriladi. Bunday parallel dizayn bemorlar xavfsizligi uchun tanlangan: ishtirokchilar odatdagi tibbiy yordamni toʻliq oladi, DxO esa mustaqil ravishda bir vaqtda ishlaydi — uning xulosalari davolashga taʻsir qilmaydi, faqat keyinroq shifokorlar xulosalari bilan solishtiriladi.
Tizim hozircha ilmiy tadqiqot maqomida — Boston shifoxonasidagi parallel sinovlar hali boshlanmoqda, natijalari eʻlon qilinmagan. Shu bois MAI-DxOʻning real klinik amaliyotdagi samaradorligi hali isbotlanmagan.
Bu yangilikni The Verge ham 22-oktabrda tasdiqladi — Microsoftʻning Science tadqiqotiga tayanib, diagnostik vositaning shifokorlardan ustun chiqqanini qayd etdi va natijalarni «medical superintelligence» sari infratuzilma sifatida talqin qildi.
