Sahnadagi bayonot
Replit — startap asoschilari va dasturchilar orasida mashhur boʻlgan bulutli dasturiy taʻminot ishlab chiqish platformasi — endi Anthropic bilan ishlamayapti. Bu haqda kompaniya asoschisi va CEOʻsi Amjad Masad 16-oktabr kuni TechCrunch Disrupt sahnasida maʻlum qildi. Uning aytishicha, qaror bir nechta sabablar, jumladan xarajatlar tufayli qabul qilingan. Foydalanuvchilar Replit'da brauzer ichida toʻgʻridan-toʻgʻri ilovalarni ishlab chiqib, joylashtira oladi — bu platformaning asosiy xususiyati. Oʻzining bayonotida Masad sheriklik, xarajat va samaradorlikni bir-biriga bogʻliq omillar sifatida tilga oldi.
Masad qarorning uchta asosiy sababini koʻrsatdi: xarajat, sheriklik va samaradorlik. Uning soʻzlariga koʻra, kompaniya samaradorlikni baholash uchun ichki benchmark'dan foydalanadi va ochiq benchmark'ni ham eʻlon qiladi — ikkisida ham OpenAI'ning Sol va Astra modellari sunʻiy intellekt bilan noldan yaratilgan ilovalarni qurishda doimiy ravishda yuqoriroq natija koʻrsatmoqda.
«I think ChatGPT is better now» — Amjad Masad, Replit asoschisi va CEOʻsi (TechCrunch Disrupt sahnasidagi bayonoti, TechCrunch).
Avvalroq Replit platformasining asosiy dvigateli Claude modellari boʻlgan va bu sheriklik kompaniya daromadining sezilarli oʻsishiga hissa qoʻshgani aytilgan. Replit avgust oyida OpenAI bilan sheriklik eʻlon qilgan, ammo Anthropic bilan aloqalar uzilganiga ommaviy ravishda hech qanday ishora berilmagan edi.
Daʻvo bahsli: insayderlar rad etmoqda
Masadning bayonoti darhol eʻtirozga uchradi. Anthropic–Replit sherikligidan xabardor boʻlgan, ismini oshkor etmaslik sharti bilan gapirgan shaxs TechCrunch'ga hamkorlik hali ham davom etayotganini aytdi. TechCrunch izoh soʻrab Replit'ga qayta murojaat qilganini bildirdi.
Masad daʻvosiga qarshi ommaviy dalillar ham bor. Sentyabr oxirida Replit blogi Claude Fable 5 va Claude Fable 5.1 Replit Agent'ning ishlab chiqarish muhitida ishlayotgani haqida yozgan. Taxminan shu vaqtda Replit'ning mahsulot xodimlaridan biri X ijtimoiy tarmogʻida Anthropic'ning flagman modeli Opus 5.5'dan foydalanayotgani haqida yozib, uning imkoniyatlarini targʻib qilgan.
Shunday qilib, bitta voqea haqida ikki zid manba mavjud: kompaniya rahbari sahnada hamkorlik tugaganini eʻlon qilgan, sheriklikka yaqin manba esa uning davom etayotganini aytmoqda. Har ikki tomonning bayonoti ham qarama-qarshi tomon tomonidan mustaqil tasdiqlanmagan — vaziyatning yakuniy xulosasi hozircha yoʻq.
"Modellarni ozod qilish": Replit'ning oʻz baholari
Masadning model tanlovi haqidagi soʻzlari boʻshliqdan kelib chiqqan emas. Sentyabr oxirida Replit oʻz blogida "Free the models: Harness design at the frontier" sarlavhali material eʻlon qildi. Unda kompaniya ishlab chiqarish muhitida uchta modelni sinagani yozilgan: avgust oyida Fable 5, sentyabrda esa Fable 5.1 va Astra.
Materialda modellar vazifalarni qanday taqsimlashi — yaʻni arzonroq subagentlarga topshirishi — taʻriflangan. Replit Agent'ning qaydlariga koʻra, Fable modellari asosan faqat oʻqish rejimidagi kuzatuvchi va koʻrib chiquvchi agentlarni joʻnatib, amalga oshirish ishini oʻz zimmasida saqlagan. Astra esa birinchi boʻlib umumiy ishchi agentlarga muntazam topshiriq bergani, unga bir marta koʻrsatma bergach qayta-qayta murojaat qilgani qayd etilgan.
Bu material Masadning "Sol va Astra noldan yaratilgan ilovalarni qurishda yaxshiroq" degan soʻzlarini kontekstda koʻrsatadi: kompaniya bir necha oy davomida raqobatchi modellarni jonli ishlab chiqarish muhitida yonma-yon sinab koʻrgan va oʻzining ochiq benchmark natijalarini eʻlon qilgan. Replit'ning oʻlchovlariga koʻra, uchta model ham vazifalarni topshirgan, lekin har biri oʻz uslubida — Astra umumiy ishchi agentlarga eng faol murojaat qilgan model sifatida ajralib chiqqan.
Raqamlar: korporativ ulush oʻsmoqda
Disrupt sahnasida Masad kompaniya oʻsish raqamlarini ham ochiqladi. Uning aytishicha, oʻtgan yili korporativ mijozlar Replit daromadining taxminan 2 foizini tashkil qilgan boʻlsa, bu yil bu koʻrsatkich taxminan 15 foizga yetgan. Umumiy daromadning yarmidan koʻpi B2B segmentidan kelmoqda. Masad yillik takrorlanuvchi daromad (ARR) raqamlarini oshkor qilishdan bosh tortdi. Korporativ ulushning bir yil ichida 2 foizdan 15 foizgacha oʻsishi — yetti baravardan koʻproq kengayish — kompaniya eʻtiborini yakka foydalanuvchilardan biznes mijozlariga burayotganidan dalolat beradi.
sunʻiy intellekt (SI) agentlari uchun "muhit"
Sahna suhbatida Masad sunʻiy intellekt agentlari uchun xavfsizlik muhitining ahamiyatini ham taʻkidladi. Uning fikricha, odamlar ishlashi uchun yaxshi ofis, sifatli ovqat va konditsioner kerak boʻlganidek, agentlar ham oʻz faoliyati uchun "muhit"ga muhtoj — yaxshi orkestratsiya, xatolarni tiklash, xavfsizlik va sandbox, tarmoq, identitet va avtorizatsiya shular jumlasidan.
