SpaceX sunʻiy intellekt chiplarini katta hajmda xarid qilish uchun 40 milliard dollar mablagʻ jalb qilishni rejalashtirmoqda. Bu haqda 2026-yil 6-oktabrda Financial Times oʻz manbalariga tayanib xabar berdi; xabarni Reuters ham eʻlon qildi. Moliyalashtirish jarayoniga aktivlarni boshqaruvchi Apollo Global Management kompaniyasi rahbarlik qilishi kutilmoqda.
Moliyalashtirish tuzilmasi
Financial Times xabariga koʻra, rejalashtirilayotgan 40 milliard dollarlik mablagʻ ikki qismdan iborat boʻladi: taxminan 10 milliard dollari bank kreditlari, qolgan 30 milliard dollari esa investitsion darajadagi qarz qimmatli qogʻozlari hisobiga jalb qilinadi.
Bank kreditlari — kompaniyaning toʻgʻridan-toʻgʻri banklardan oladigan qarz mablagʻlari. Bunday kreditlar odatda bir yoki bir nechta bank bilan tuzilgan kelishuv asosida ajratiladi va kompaniya ulardan kelishilgan maqsadda foydalanadi. Ushbu bitimda bank kreditlari umumiy summaning chorak qismini tashkil qiladi.
Investitsion darajadagi qarz esa keng investorlar doirasiga sotiladigan obligatsiyalar koʻrinishida chiqariladi. "Investitsion daraja" atamasi qarz qimmatli qogʻozlarining yuqori kredit reytingiga ega ekanini bildiradi — yaʻni qarz oluvchining toʻlov qobiliyati mustahkam deb baholanadi. Bunday obligatsiyalarni odatda pensiya fondlari, sugʻurta kompaniyalari va boshqa institutsional investorlar sotib oladi.
Ikkala mexanizm ham yirik korporativ bitimlarni moliyalashtirishda keng qoʻllaniladi va koʻpincha birgalikda ishlatiladi. Bank kreditlari nisbatan tez jalb qilinadi va bitimning dastlabki bosqichida mablagʻ yetkazib beradi, obligatsiyalar esa qarz yukini koʻp sonli investorlar oʻrtasida taqsimlash imkonini beradi. 40 milliard dollarlik bitimda 30 milliard dollarlik obligatsiya chiqarilishi qarzning asosiy qismi kapital bozorlari orqali moliyalashtirilishini anglatadi.
Qarz orqali moliyalashtirish kompaniyaning aksiyadorlik tuzilmasini oʻzgartirmaydi — bu usulda kompaniya yangi aksiyalar chiqarmaydi, balki belgilangan muddatda qaytariladigan mablagʻ oladi. Yirik apparat xaridlari uchun qarz koʻpincha maqbul hisoblanadi, chunki xarid qilinayotgan uskunalar oʻzlari bitimning iqtisodiy asosini tashkil qiladi.
Kelishuv ishtirokchilari
Bitimga Apollo Global Management rahbarlik qilishi kutilmoqda. Financial Times xabariga koʻra, kompaniya qarzni keng investorlar doirasiga sotishda yordam beradi. Aktivlarni boshqaruvchi kompaniya sifatida Apollo bunday yirik bitimlarda tashkilotchi rolini bajaradi: u kreditorlarni jalb qiladi, qarz shartlarini muvofiqlashtiradi va obligatsiyalarni bozorga chiqarish jarayonini boshqaradi.
Reutersʻning yozishicha, bitimni moliyalashtirish boʻyicha muzokaralarda ishtirok etayotgan kreditorlar orasida obligatsiyalar fondi Pimco ham bor. Pimco obligatsiyalar bozoridagi yirik institutsional investor sifatida bunday bitimlarda kreditor rolida qatnashadi. Qarzning keng investorlar doirasiga sotilishi bitim summasining kattaligi sababli alohida kreditorlar zimmasiga tushadigan yukni kamaytirishga xizmat qiladi — har bir investor umumiy summaning bir qismini oʻz zimmasiga oladi.
Bunday bitimlarda qarzni keng investorlar doirasiga sotish jarayoni sindikatsiya deb ataladi: tashkilotchi obligatsiyalarni bir nechta investorlar oʻrtasida taqsimlaydi. Bu mexanizm har bir ishtirokchining riskini cheklaydi va bitimning muvaffaqiyatli yakunlanishi uchun zarur mablagʻning toʻplanishini taʻminlaydi.
Bitimning moliyaviy tuzilmasi hali yakuniy shaklga kelgani yoʻq: muzokaralar davom etmoqda va ishtirokchilar roʻyxati kengayishi mumkin.
Xarid obyekti — Nvidia chiplari
Moliyalashtiriladigan xarid obyekti — Nvidia kompaniyasining sunʻiy intellekt chiplari. Bitim aynan shu chiplarni sotib olishga yoʻnaltiriladi.
Sunʻiy intellekt chiplari — bu mashinaviy oʻrganish modellarini oʻqitish va ishga tushirish uchun moʻljallangan maxsus protsessorlar. Ular katta hajmdagi hisoblashlarni parallel bajarishga moslashgan va zamonaviy sunʻiy intellekt tizimlarining asosiy apparat asosi hisoblanadi. Bunday chiplar odatda maʻlumotlar markazlarida toʻplanib, yirik hisoblash klasterlarini tashkil qiladi.
40 milliard dollarlik xarid rejasi chiplarga boʻlgan talabning miqyosini koʻrsatadi: bu summa minglab yuqori unumli protsessorlarni qamrab olishi mumkin boʻlgan bitimdir. Jalb qilinayotgan mablagʻning barchasi aynan shu chip buyurtmasini moliyalashtirishga moʻljallangan — bu Financial Times xabaridagi bitimning asosiy maqsadi.
Xabar qanday tarqaldi
Xabar dastlab Financial Times tomonidan eʻlon qilindi — nashr voqeadan xabardor manbalarga tayangan. Keyin Reuters ushbu xabarni oʻz auditoriyasiga yetkazdi. Ikkala nashr ham moliya bozorlaridagi yirik bitimlar haqida xabar berishda yetakchi manbalar hisoblanadi.
Reutersʻning xabar berishicha, SpaceX, Apollo, Nvidia va Pimco nashrning izoh soʻroviga hozircha javob bermagan:
SpaceX, Apollo, Nvidia va Pimco Reutersʻning izoh soʻroviga darhol javob bermadi. — Reuters
Bitimning hozirgi holati
Hozirda bitim muzokaralar bosqichida; uni 2027-yilda yakunlash rejalashtirilmoqda. Yakuniy shartlar, ishtirokchilar tarkibi va summa muzokaralar davomida oʻzgarishi mumkin — bunday miqyosdagi bitimlarda dastlabki rejalar keyingi bosqichlarda aniqlashtiriladi.
Muzokaralar yakunlangach, bitim shartlari rasmiy eʻlon qilinishi kutilmoqda. Hozircha barcha tafsilotlar Financial Timesʻning manbalariga tayanuvchi xabariga asoslanadi.
