TechCrunch xabariga koʻra, Tesla 2026-yil 15-oktabr kuni Texas shtatining Waco shahri yaqinida ikkinchi avlod Roadster sport elektromobilining yangilangan versiyasini taqdim etdi. Taqdimot ilk koʻrsatuvdan deyarli toʻqqiz yil oʻtib boʻlib oʻtdi. SpaceX bilan hamkorlikda yaratilgan sovuq gaz harakatlantirgichlari (cold-gas thrusters) bilan jihozlangan avtomobil 0 dan 96 km/soatgacha (0–60 mil/soat) tezlikka bir soniyadan kam vaqtda erishadi. Kompaniya bosh direktori Ilon Mask uni taqdimotda «inson boshqaradigan avtomobillar orasida oxirgilarining eng yaxshisi» deb atadi. Seriyali ishlab chiqarish 2028-yilga moʻljallangan, yakuniy chakana narx esa hali eʻlon qilinmadi.
Havodagi namoyish
Tadbir Texasning McGregor shahridagi SpaceX sinov maydonida boʻlib oʻtdi. Reuters tadbir boshlanishidan oldin aynan shu manzilni va boshlanish vaqtini — payshanba kuni mahalliy vaqt bilan 20:55 ni xabar qilgan edi.
Namoyish davomida avtomobil kuchli ventilyatorlar va harakatlantirgichlar aralashmasi yordamida teskari rampaga chiqdi, havoda aylandi va yana asfalt yoʻlga yumshoq qoʻndi. U shuningdek, harakatlanayotib Cybercab, Cybertruck, Tesla Semi, Model Y va Model 3 avtomobillari ustidan uchib oʻtdi.
Bu harakatlar harakatlantirgichlarning nafaqat tezlanishda, balki avtomobilni havoda boshqarishda ham ishlatilishini koʻrsatdi: siqilgan havo idishlardan harakatlantirgichlar orqali chiqarilib, avtomobilni koʻtaradi, aylantiradi va yana yoʻlga tushiradi. Rampa namoyishi harakatlantirgichlarning avtomobil ogʻirligini yengib, uni havoga koʻtarishga qodirligini namoyish etdi; besh xil Tesla modeli ustidan uchib oʻtish esa tizimning harakatdagi avtomobilni ham boshqara olishini koʻrsatdi.
«inson boshqaradigan avtomobillar orasida oxirgilarining eng yaxshisi» — Ilon Mask, Tesla bosh direktori (TechCrunch)
Uchta versiya
Uchta versiya bir-biridan maqsadi va jihozlanishi bilan farq qiladi: biri kundalik yoʻl uchun, ikkinchisi poyga treki uchun, uchinchisi esa havodagi harakatlar uchun moʻljallangan. Performance versiyasi yoʻl uchun: ikki oʻrinli, faol aerodinamikaga ega va yoʻlda ham, trekda ham yuqori samaradorlik uchun moʻljallangan koʻp rejimli soʻrish tizimi bilan jihozlangan. Thrust versiyasi poyga uchun: ikki oʻrinli, orqa qismga oʻrnatilgan sovuq gaz harakatlantirgichlari 0–96 km/soat tezlanishni bir soniyadan kam vaqtda taʻminlaydi. Rocket versiyasi havo uchun: bir oʻrinli, avtomobil atrofida 10 ta sovuq gaz harakatlantirgichi joylashgan.
Uchala versiyada ham yurish masofasi taxminan 480 km (300 mil) ni tashkil qiladi, maksimal tezlik esa soatiga 370 km (230 mil) dan oshadi.
Buyurtmalar allaqachon qabul qilinmoqda: Performance versiyasini band qilish uchun 50 000 dollar, Thrust uchun 250 000 dollar depozit talab qilinadi — ikki versiya oʻrtasidagi depozit farqi besh baravarni tashkil qiladi. Rocket versiyasi esa ochiq savdoga chiqarilmaydi va faqat taklifnoma orqali mavjud boʻladi. Yakuniy chakana narx eʻlon qilinmadi.
Harakatlantirgich tizimi
Tesla muhandislik boʻyicha vitse-prezidenti Lars Moraviy tadbirda Roadster 600 litr siqilgan havo bilan taʻminlanadigan 10 ta harakatlantirgichdan foydalanishini maʻlum qildi; havo zaxirasi qayta toʻldiriladi. Uning soʻzlariga koʻra, avtomobildagi barcha foydalanish mumkin boʻlgan boʻshliqlar uglerod tolali oʻralgan bosim idishlari (carbon fiber overwrapped pressure vessels, COPV) bilan toʻldirilgan.
Tizimning asosi — avtomobil korpusidagi boʻshliqlarni toʻldirgan bosim idishlari: ular harakatlantirgichlarni siqilgan havo bilan taʻminlaydi. 600 litr siqilgan havo tizimning energiya manbai hisoblanadi; idishlardagi havo tugaganda uni qayta toʻldirish mumkin, yaʻni harakatlantirgichlar bir martalik emas. Mask 2024-yilda X ijtimoiy tarmogʻida Roadster qayta loyihalashtirilgani, 0–96 km/soat tezlanish bir soniyadan kam boʻlishi va bu Tesla hamda SpaceX hamkorligi mahsuli ekanini yozgan edi.
Toʻqqiz yillik kechikish
Ikkinchi avlod Roadster ilk bor 2017-yilda Tesla Semi taqdimoti yakunida kutilmagan tarzda koʻrsatilgan edi. Oʻshanda u 200 000 dollarlik avtomobil sifatida taqdim etildi, yetkazib berish 2020-yilda boshlanishi aytilgandi; mijozlardan 50 000 dollar depozit olindi, baʻzilari esa 1 000 nusxali Founders Series uchun 250 000 dollar toʻladi.
Shundan buyon loyiha 2020, 2021, 2023 va 2024-yillarda kechiktirildi. 1-oktabrga rejalashtirilgan taqdimot urinishi kuchli ob-havo sababli qoldirildi — yangi taqdimot ilk koʻrsatuvdan deyarli toʻqqiz yil oʻtib boʻlib oʻtdi. Reuters maʻlumotlariga koʻra, rezervatsiya depoziti shu yillar davomida 50 000 dollar darajasida saqlanib qolgan.
Tahlilchilar bahosi
Morningstar tahlilchisi Set Goldstein Roadsterʻni Teslaʻning yangi «halo» avtomobili deb atadi — kompaniyaning eng yaxshi muhandislik yechimlarini namoyish etuvchi yuqori samarali hashamatli model. Uning hisob-kitobicha, Tesla yiliga taxminan 2 000 ta Roadster sotadi; bu oʻtgan yili sotilgan 1,6 mln avtomobilning kichik qismi xolos.
