Donald Tramp "sunʻiy intellekt" atamasini ishlatgan har qanday odamni "dushman" deb atadi. 2026-yil 8-oktabr kuni u Truth Socialʻdagi sahifasida Oq uy pozitsiyasini bayon qildi: eski atamani ishlatish yangi va "aniqroq" atama — "Super Intelligence"ga qarshi chiqish sifatida baholanadi. The Vergeʻning xabariga koʻra, bu chaqiriq 2026-yil 29-sentabrdagi ijroiya farmonining davomi boʻldi — hujjat AQSh federal idoralariga rasmiy yozishmalarda "artificial intelligence" iborasini "Super Intelligence" (SI) bilan almashtirishni buyuradi. Tramp xabaridan bir necha soat oʻtgach Salesforce bosh direktori Mark Benioff AIForce mahsulotini SIForce deb qayta nomlashini eʻlon qildi; oradan bir necha kun oʻtib Nvidia va Microsoft rahbarlari ham omma oldida yangi atamani qoʻllab chiqishdi. Shu tariqa atama oʻzgarishi federal idoralardan tashqariga chiqib, xususiy texnologiya kompaniyalari amaliyotiga ham kira boshladi.
Trampning xabari
Tramp 2026-yil 8-oktabr kuni Truth Socialʻdagi sahifasida quyidagi matnni eʻlon qildi:
"The White House considers anyone that uses the term "Artificial Intelligence," as opposed to the highly accepted new and more accurate term, "Super Intelligence," THE ENEMY!"
Iqtibos The Verge tomonidan keltirilgan. Unda Tramp eski atamani ishlatishni "Super Intelligence" atamasiga qarshi chiqish deb baholaydi va bunday kishilarni "dushman" deb ataydi. Matndagi "THE ENEMY" iborasi katta harflar bilan yozilgan — bu bayonotning keskin ohangini belgilaydi. Tramp yangi atamani "keng qabul qilingan" va "aniqroq" deb taʻriflaydi, eski nomni esa rad etadi. Xabarda "Oq uy" tilga olingan — yaʻni bu shaxsiy fikr emas, balki maʻmuriyat pozitsiyasi sifatida taqdim etilmoqda. Bayonotning mohiyati bitta: bundan buyon eski atamani qoʻllash rasmiy ritorikada maqbul hisoblanmaydi.
29-sentabrdagi farmon
Trampning 8-oktabrdagi bayonoti 2026-yil 29-sentabrdagi ijroiya farmonining davomi hisoblanadi. "Inaugurating the Era of Super Intelligence" deb nomlangan hujjat AQSh federal idoralariga rasmiy yozishmalarda "artificial intelligence" iborasini "Super Intelligence" (SI) atamasi bilan almashtirishni buyuradi. Hujjat sarlavhasining oʻzi yangi davrni "Super Intelligence davri" deb eʻlon qiladi. Farmon nomi — "Inaugurating the Era of Super Intelligence" — "Super Intelligence davrini boshlash" degan maʻnoni anglatadi va unda federal idoralarning rasmiy yozishmalarida (official communications) yangi atamani qoʻllashi shart qilib qoʻyilgan. Farmonga oid The Verge xabarida atama oʻzgarishi rasmiy siyosat darajasiga koʻtarilgani qayd etilgan — yaʻni gap endi tavsiya haqida emas, federal idoralar uchun majburiy qoida haqida bormoqda. 29-sentabrdan 8-oktabrgacha boʻlgan toʻqqiz kun ichida siyosat rasmiy hujjat doirasidan chiqib, ochiq bayonot darajasiga koʻtarildi: 8-oktabrdagi xabarda eski atamani ishlatganlar "dushman" deb ataldi.
Salesforce: AIForce endi SIForce
Trampning xabaridan bir necha soat oʻtgach, Salesforce bosh direktori Mark Benioff kompaniyaning AIForce mahsuloti SIForce deb qayta nomlanishini eʻlon qildi. The Vergeʻning yozishicha, qaror Tramp xabaridan koʻp oʻtmay eʻlon qilingan va yangi nomlashuvga qoʻshilgan birinchi yirik texnologiya kompaniyasi Salesforce boʻldi. Mahsulot nomidagi oʻzgarish kichik koʻrinsa-da, u kompaniyaning ommaviy pozitsiyasini bildiradi: Salesforce endi oʻz mahsulotini eski atama bilan emas, Oq uy ilgari surayotgan yangi atama bilan taqdim etadi. Benioffning bu qarori xronologik jihatdan Tramp bayonotidan keyin kelgani The Verge materialida alohida qayd etilgan.
Nvidia va Microsoft ham qoʻshildi
Nvidia bosh direktori Jensen Huang ham yangi nomlashuvga qoʻshildi. The Vergeʻning yozishicha, kompaniya "super intelligence" tadqiqotlarini ham oʻz ichiga olgan ilmiy taraqqiyotga $1 mlrd ajratish majburiyatini ("commit") eʻlon qildi. Bu bayonotda yangi atama moliyaviy majburiyat bilan birga tilga olingan — yaʻni Nvidia nafaqat soʻzda, balki mablagʻ ajratish rejasida ham "super intelligence" iborasini qoʻlladi.
Microsoft bosh direktori Satya Nadella esa SI modellari uchun "favqulodda tormoz" ("emergency brake") joriy etishga chaqiruvchi soʻnggi blog postida texnologiyani qayta-qayta "super intelligence" deb atadi. Uning chaqirigʻi SI modellariga favqulodda toʻxtatish mexanizmini joriy etish haqida boʻldi — yaʻni yangi atama xavfsizlik boʻyicha jiddiy taklif matnida ham asosiy nom sifatida ishlatildi. Shu tariqa uchala kompaniya rahbarlari ham — Benioff mahsulot nomi orqali, Huang moliyaviy majburiyat orqali, Nadella esa blog posti orqali — Oq uy ilgari surayotgan atamani omma oldida qoʻllab chiqishdi. Uchala holatda ham yangi atama rasmiy bayonotlarda eski atama oʻrnida ishlatildi.
The Vergeʻning ikki mustaqil materialidan tashqari, Business Insider, Poynter va TechCrunch ham ushbu voqealar zanjirini yoritdi.
