Oq uy sunʻiy intellektning xavf-xatarlari va imkoniyatlarini oʻrganadigan yangi ishchi guruh tuzdi. Milliy razvedka direktori Jey Kleyton «Super Intelligence Force» deb nomlangan guruhga raislik qiladi va shu tariqa prezident Donald Trampning sunʻiy intellekt boʻyicha masʻuli boʻladi. Bu haqda 2026-yil 3-oktabrda Reuters, 4-oktabrda esa The Wall Street Journal yuqori martabali Oq uy rasmiysiga tayanib xabar berdi. Rasmiyning aytishicha, guruh aynan Kleyton raisligida ishlaydi va masʻul vazifasi amalda unga yuklangan.
Tashabbus jamoatchilik va texnologiya sohasi vakillarining sunʻiy intellekt xavflariga oid ortib borayotgan xavotirlari fonida eʻlon qilindi. Oq uy oldida turgan asosiy savol — federal hukumat tez rivojlanayotgan texnologiya ustidan nazoratda qanday rol oʻynashi kerakligi. Yangi guruh shu savolga javob izlaydi va oʻz xulosalarini rasmiy hisobot shaklida taqdim etadi.
Guruhning vazifasi va muddati
Ishchi guruhning asosiy vazifasi — sunʻiy intellekt sohasida federal hukumatning rolini baholash va tavsiyalar ishlab chiqish. Guruh 120 kun ichida hisobot tayyorlashi shart — bu muddat guruh tuzilgan kundan hisoblanadi. Hisobotda texnologiyaning xavf-xatarlari ham, imkoniyatlari ham qamrab olinadi.
Nizomga koʻra, guruh «sunʻiy intellekt imkoniyatlaridan kelib chiqadigan jamiyatga tahdidlar oldida javob rejalarini ishlab chiqadi va shu bilan birga ortiqcha tartibga solishning oldini oladi». Bu — ikki yoʻnalishli mandat: bir tomondan milliy xavfsizlik va jamoat manfaatlarini himoya qilish, ikkinchi tomondan innovatsiyani sekinlashtirishi mumkin boʻlgan ortiqcha cheklovlardan saqlanish. Nizom matni bilan The Wall Street Journal tanishgan.
Bundan tashqari, guruh buzilishlar, kiberhujumlar va sunʻiy intellekt modellarining «jailbreak» holatlari haqidagi bildirishnomalarni koʻrib chiqadi. Maqsad — mavjud vakolatlar doirasida hukumatning bunday hodisalarga javob berish qobiliyatini oshirish. Yaʻni guruh yangi qonunlar taklif qilishdan koʻra, avvalo amaldagi mexanizmlarni mustahkamlashga eʻtibor qaratadi.
Tarkib: kimlar kirgan
Guruh raisi — Milliy razvedka direktori Jey Kleyton. Unga uch nafar oʻrinbosar yordam beradi, ularning har biri aniq yoʻnalishga masʻul: Emil Maykl sunʻiy intellekt kompaniyalari bilan muvofiqlashtirish ishlarini olib boradi, Skott Kupor muhim infratuzilma masalalari bilan shugʻullanadi, Endryu Ferguson esa isteʻmolchilar manfaatlarini himoya qilish yoʻnalishini boshqaradi. Bunday taqsimot guruhning ham sanoat, ham infratuzilma, ham fuqarolar manfaatlarini bir vaqtda qamrab olishini koʻrsatadi.
Guruh aʻzolari orasida yuqori lavozimli rasmiylar bor: vitse-prezident JD Vens, mudofaa vaziri Pit Hegset, Skott Bessent va Oq uy apparati rahbari Syuzi Uayls. Aʻzolar tarkibi ishchi guruhning milliy xavfsizlik, mudofaa va iqtisodiyot bilan bevosita bogʻliqligini anglatadi.
Tashqi maslahatchilar sifatida ikki taniqli shaxs jalb etilgan: venchur investor Devid Saks va sobiq davlat kotibi Kondoliza Rays. Saks ilgari Tramp maʻmuriyatida sunʻiy intellekt boʻyicha masʻul lavozimida ishlagan, Rays esa tashqi siyosat va milliy xavfsizlik sohasidagi tajribasi bilan tanilgan. Reuters maʻlumotiga koʻra, tayinlov jamoatchilik va soha vakillarining texnologiya xavflariga oid xavotirlari fonida amalga oshirilgan.
«Birinchi boʻlmaslik xavfi yuqori»
Kleyton guruh raisi sifatida texnologik poygada yetakchilik masalasini birinchi oʻringa qoʻydi. Uning fikricha, AQShning sunʻiy intellekt sohasida ortda qolishi xavflarning oʻzini kuchaytiradi — ham allaqachon aniqlangan, ham hali toʻliq tushunilmagan xavflarni, ayniqsa raqib davlatlar tomonidan keladigan tahdidlarni.
«Birinchi boʻlmaslik xavfi yuqori. Birinchi boʻlmaslik aniqlangan va aniqlanmagan xavflarni oshiradi, ayniqsa raqiblarimiz tomonidan», — dedi Kleyton.
Bu bayonot ishchi guruhning umumiy falsafasini ifodalaydi: AQSh sunʻiy intellekt poygasida yetakchilikni saqlab qolishi kerak, aks holda xavfsizlik boʻshligʻi raqiblar foydasiga ishlaydi. Shu bilan birga, Kleyton raisligidagi guruh ichki tartibga solishda ehtiyotkorlikni ham oʻz oldiga maqsad qilib qoʻygan — ortiqcha cheklovlar mamlakatning texnologik ustunligiga putur yetkazishi mumkinligi taʻkidlanmoqda.
Tramp davrida ikkinchi sunʻiy intellekt masʻuli
Bu — Trampning sunʻiy intellekt boʻyicha masʻul tayinlashi ikkinchi marta sodir boʻlishi. Trampning ikkinchi prezidentlik muddati boshida bu rolni venchur investor Devid Saks bajargan edi. Endi Saks tashqi maslahatchi sifatida guruh ishida qatnashadi, masʻullik esa Milliy razvedka direktoriga yuklandi.
Masʻullikning razvedka rahbariga oʻtishi guruh ishining milliy xavfsizlik yoʻnalishiga urgʻu berilishini koʻrsatadi. Kleyton bir vaqtda ham razvedka hamjamiyatini, ham yangi ishchi guruhni boshqaradi. Guruh oʻz hisobotini 120 kun ichida taqdim etishi shart. Hisobotda sunʻiy intellektning xavf-xatarlari va imkoniyatlari baholanadi, shuningdek federal hukumatning texnologiya ustidan nazoratdagi roli boʻyicha tavsiyalar beriladi.
