AQSH senatori Berni Sanders, Kongress quyi palatasi aʻzosi Aleksandriya Okasio-Kortez va senator Jeff Merkli 2026-yil 2-oktabrda Ban Flock Act nomli qonun loyihasini taqdim etdi. Hujjat federal idoralarga avtomobil davlat raqamlarini avtomatik oʻqish tizimlaridan (ALPR) foydalanishni taqiqlaydi, shuningdek ularning mahalliy politsiya va xususiy kompaniyalar boshqargan oʻqish qurilmalari toʻplagan maʻlumotlariga ulanishini ham man etadi. Nomidagi Flock soʻziga qaramay, loyiha faqat bitta kompaniyaga emas — barcha ALPR tizimlariga taalluqli.
Qonun loyihasining rasmiy press-relizi Sandersning Senatdagi saytida eʻlon qilindi. Unda Flock kameralari sunʻiy intellekt (SI) asosidagi kuzatuv vositasi sifatida tavsiflanadi va hujjat amerikaliklarning shaxsiy daxlsizlik huquqini himoya qilishga qaratilgani aytiladi. Loyiha taqdim etilishi AQShda raqam oʻqish tizimlariga nisbatan jamoatchilik bosimi kuchaygan davrga toʻgʻri keldi: 2026-yilda oʻnlab munitsipalitetlar Flock bilan shartnomalarni bekor qilgan yoki uzaytirishdan bosh tortgan.
Qonun loyihasi nimalarni taqiqlaydi
Loyiha federal idoralarga ikki narsani taqiqlaydi: oʻz ALPR tizimlarini ishlatishni va mahalliy politsiya yoki xususiy kompaniyalar boshqargan qurilmalar toʻplagan maʻlumotlarga ulanishni. Yaʻni federal tuzilmalar nafaqat oʻz kameralarini oʻrnata olmaydi, balki boshqalarning tayyor maʻlumotlar bazasidan ham foydalana olmaydi. Taqiq faqat Flock kameralariga emas, barcha avtomatik raqam oʻqish tizimlariga tatbiq etiladi.
Talablarga rioya qilmagan shtat va mahalliy hokimiyatlar moliyaviy jazoga tortiladi: loyiha kuchga kirgandan keyingi birinchi moliya yilidan boshlab ular texnologiyani taqiqlamaguncha besh federal departament grantlaridan mahrum boʻladi. TechCrunchning yozishicha, bu departamentlar orasida Adliya vazirligi va Ichki xavfsizlik vazirligi ham bor. Shunday qilib, loyiha taqiqni nafaqat federal idoralarning oʻziga, balki mahalliy darajada ham joriy etishga undaydi — grantdan mahrum qolmaslik uchun, loyiha matniga koʻra, grantlarni saqlash uchun texnologiyani taqiqlash shart qoʻyilgan.
Istisnolar faqat ikki holatda ruxsat etiladi: yoʻl haqi yigʻish uchun foydalanish va Kongress kelajakda alohida qonun bilan ruxsat etgan foydalanish hollari. Ikkinchi holatda maʻlumotlarni saqlash muddati 48 soat bilan cheklanishi shart qilib qoʻyiladi — yaʻni Kongress ruxsat bergan taqdirda ham maʻlumotlarni uzoq saqlash mumkin boʻlmaydi.
Senat press-reliziga koʻra, qonun loyihasi fuqarolarga ALPR qoidabuzarliklari yuzasidan federal hukumatni sudga berish huquqini beradi; shtat bosh prokurorlari esa qonun ijrosini taʻminlashi mumkin. Bu mexanizm taqiqning faqat qogʻozda qolib ketmasligiga qaratilgan: loyiha fuqarolarga federal hukumatni sudga berish, shtat bosh prokurorlariga esa qonun ijrosini taʻminlash huquqini beradi.
Flock tarmogʻi qanchalik katta
Flock AQShdagi eng yirik ALPR yetkazib beruvchisi hisoblanadi. Kompaniyaning fevraldagi blog postiga koʻra, uning tarmogʻi 120 mingdan ortiq kameradan iborat va oyiga 20 mlrd dan ortiq avtomobil oʻqilishini qayta ishlaydi. Venchur investorlar kompaniyani 8 mlrd dollardan yuqori baholagan — yaʻni bu nafaqat keng tarqalgan, balki yirik sarmoya jalb qilgan biznes hamdir.
Tarmoqning koʻlami uni jamoatchilik muhokamasi markaziga chiqargan. Oʻsib borayotgan bosim fonida ayrim munitsipalitetlar norozilik bildirib, tizimdan foydalanishni toʻxtatib turdi yoki shartnomalarni bekor qildi. Shu bosim ostida Flock avgust oyida maʻlumotlarni standart saqlash muddatini 30 kundan 7 kunga qisqartirganini eʻlon qildi — yaʻni kameralar yozib olgan maʻlumotlar endi oldingidek bir oy emas, bir hafta saqlanadi.
SI asosidagi kuzatuv: Senat talqini
Senat press-relizida Flock kameralari SI asosidagi kuzatuv vositasi sifatida tasvirlanadi. Relizga koʻra, yangi Flock kameralari faqat transport vositalarini emas, odamlarni ham yozib oladi. Flock kompaniyasining SI tizimi odam va uning avtomobili tasvirlarini telefon raqamlari, qarindoshlar va sud yozuvlari maʻlumotlar bazalari bilan birlashtirib, shaxsni, manzilni va maqsadni aniqlay oladi.
Bundan tashqari, kompaniyaning milliy qidiruv vositasi shartnoma tuzgan idoralarga boshqa shahar yoki shtatlardagi kameralar yaratgan maʻlumotlarga kirish imkonini beradi. Yaʻni bir shahar politsiyasi oʻz hududidagi kameralardan tashqari, mamlakatning boshqa nuqtalaridagi kameralar toʻplagan maʻlumotlarni ham koʻra oladi — bu esa kuzatuv qamrovini mahalliy darajadan milliy darajaga koʻtaradi.
Munitsipalitetlar noroziligi va suiisteʻmol holatlari
Press-relizga koʻra, faqat 2026-yilning oʻzida kamida 56 munitsipalitet Flock bilan shartnomalarni faolsizlantirgan, bekor qilgan yoki rad etgan. Hujjatda buning sabablari sifatida Flock maʻlumotlarining federal immigratsiya rasmiylari bilan almashilgani holatlari hamda xodimlarning raqam oʻqish tizimlaridan sheriklar yoki ayollarni ularning roziligisiz kuzatishda foydalangan holatlari keltiriladi.
Suiisteʻmolning eng shov-shuvli holatlaridan biri Milwaukee shahrida qayd etilgan: sobiq politsiya xodimi oʻsha paytdagi sherigi va uning sobiq turmush oʻrtogʻini "tergov" bahonasi bilan 179 marta qidirgani uchun mansab vakolatini suiisteʻmol qilganlik aybini tan oldi. TechCrunch materialida ham jamoatchilik bosimining kuchaygani va shartnomalarning tobora koʻproq bekor qilinayotgani qayd etilgan.
Flock tarmogʻi 120 mingdan ortiq kameradan iborat va oyiga 20 mlrd dan ortiq avtomobil oʻqilishini qayta ishlaydi. — TechCrunch
