2026-yil 13-oktabr kuni AQSH okrugi sudyasi Edvard J. Davila Appleʻga OpenAIʻning yollash jarayoni bilan bogʻliq hujjatlariga tezkor kirish huquqini berdi. Qaror Apple kompaniyasining shu yil iyul oyida OpenAIʻga qarshi tijorat sirlarini oʻgʻirlash ayblovi bilan ochgan sud ishi doirasida qabul qilindi va Appleʻga OpenAIʻning sobiq Apple xodimlari bilan oʻtkazgan ishga qabul suhbatlari materiallarini koʻrib chiqish imkonini beradi.

Sud qarori tafsilotlari

Sud OpenAIʻdan hujjatlarni ikki bosqichli muddatda topshirishni talab qildi: kompaniya allaqachon yigʻilgan materiallarni 5 kun ichida, qolgan materiallarni esa 14 kun ichida Appleʻga taqdim etishi shart. Bloomberg Law maʻlumotiga koʻra, sudya Davila tezkorlik zaruriyatini injenyerlarning qurilmalaridagi sud-tibbiyot dalillarining (forensic evidence) yoʻq qilinishi xavfi bilan izohladi.

Tezkor kirish Appleʻga OpenAIʻning isteʻmolchi apparat taʻminoti (consumer hardware) va robototexnika boʻlimlariga ishga kirish uchun ariza topshirgan sobiq Apple xodimlari bilan oʻtkazilgan suhbatlar hujjatlarini koʻrish imkonini beradi. Sud qaroriga koʻra, ushbu materiallarga suhbat nazorat roʻyxatlari, yoʻriqnomalar, koʻrsatmalar, qoʻllanmalar va ssenariylar, shuningdek Apple texnologiyalari yoki komponentlariga oid texnik taqdimotlar hamda suhbatlarda Apple texnologiyalariga havolalar qilinganini koʻrsatuvchi yozuvlar kiradi.

Koʻrsatmalar va xabarlar

Sud sobiq Apple xodimlari — Chang Liu va Alyssa Peng, shuningdek OpenAIʻning apparat taʻminoti boʻyicha bosh direktori Tang Yew Tanʻning muddatidan oldin koʻrsatma berishiga (deposition) ruxsat etdi; ularning uchalasi ham avval Appleʻda ishlagan. Bundan tashqari, sudya Davila ishda nomlari qayd etilgan shaxslar oʻrtasidagi shaxsiy xabarlarga ham kirishga ruxsat berdi: xususan, Apple endi Liu va Peng oʻrtasidagi LINE messenjeridagi yozishmalarni koʻra oladi.

Appleʻning ayblovlari

Apple daʻvo arizasida OpenAIʻni tizimli oʻgʻirlikda aybladi. Kompaniyaning iddao qilishicha, sobiq xodimlar Apple noutbuklari orqali eʻlon qilinmagan texnologiyalar, funksiyalar va mahsulotlarga — jumladan texnik spetsifikatsiyalar, injenerlik taqdimotlari va xususiy loyiha maʻlumotlariga oid maxfiy fayllarni yuklab olgan. Apple shuningdek, OpenAIʻdagi sobiq Apple xodimlari Appleʻdan OpenAIʻga oʻtishni rejalashtirayotganlarga ishga qabul suhbatalarida qanday maʻlumot keltirish boʻyicha maslahat berganini taʻkidlaydi. OpenAI daʻvoni asossiz deb atamoqda.

Apple daʻvo arizasida OpenAIʻni sobiq xodimlarining Apple noutbuklari orqali eʻlon qilinmagan texnologiyalarga oid maxfiy materiallarni yuklab olishi orqali "tizimli oʻgʻirlik"da aybladi. — TechCrunch

Ish tarixi va qurilma konteksti

Apple daʻvoni 2026-yil iyul oyida ochgan. TechCrunch xabariga koʻra, OpenAI isteʻmolchi apparat taʻminoti va robototexnika sohalariga faol ishga olmoqda — bu, ehtimol, kompaniyaning birinchi apparat qurilmasining kutilayotgan taqdimoti bilan bogʻliq. Sud ishi OpenAI isteʻmolchi qurilmasini ishlab chiqayotgan bir paytda koʻrilmoqda: TechCrunchʻning qayd etishicha, bu qurilma kelajakda iPhone yoki umuman smartfonlarga raqobatchi boʻlishi mumkin, agar sunʻiy intellekt qurilmasi foydalanuvchilarning dasturiy taʻminot va xizmatlar bilan muloqotida markaziy oʻrinni egallasa.

TechCrunchʻning yozishicha, sud qarorida koʻrsatilgan suhbat materiallari aynan isteʻmolchi apparat taʻminoti va robototexnika lavozimlariga daʻvogarlik qilgan sobiq Apple xodimlari bilan oʻtkazilgan suhbatlarga tegishli. Bu ishga olish yoʻnalishi OpenAIʻning birinchi apparat qurilmasini taqdim etishga tayyorgarligi bilan bogʻlanadi. Bloomberg Law maʻlumotiga koʻra, 14-oktabr kuni boʻladigan tinglovda OpenAIʻning ishni bekor qilish haqidagi iltimosnomasi koʻrib chiqiladi — qaror aynan shu tinglovdan bir kun oldin eʻlon qilindi.

TechCrunchʻning qayd etishicha, OpenAIʻning ishlab chiqayotgan isteʻmolchi qurilmasi kelajakda foydalanuvchilarning dasturiy taʻminot va xizmatlar bilan muloqotida markaziy oʻrinni egallasa, iPhone yoki umuman smartfonlarga raqobatchi boʻlishi mumkin. Aynan shuning uchun Apple ishga qabul suhbatlari davomida Apple texnologiyalari yoki komponentlariga oid har qanday havolani koʻrsatuvchi hujjatlarni oʻrganmoqchi.

Qaror OpenAIʻning ishni bekor qilish haqidagi iltimosnomasi va Appleʻning OpenAI hamda sobiq xodimlarga aytilgan tijorat sirlaridan foydalanishni taqiqlashni soʻragan dastlabki taqiq (preliminary injunction) boʻyicha tinglovdan bir kun oldin chiqdi. Shu bilan birga, sudya Davila Appleʻning barcha soʻrovlarini qanoatlantirmadi: sud OpenAIʻning ayrim tadqiqot va ishlab chiqish yoʻnalishlariga — masalan, metall qoplamalar va energiya boshqaruviga oid — tezkor kirishni rad etdi, shuningdek Appleʻning OpenAI apparat tadqiqotlariga kirish kabi kengroq soʻrovlarini ham rad qildi. Sudya kelajakda Apple soʻrovlarini toraytirib qayta murojaat qilishi mumkinligini ochiq qoldirdi.

Tinglovda ikkinchi masala — Appleʻning dastlabki taqiq (preliminary injunction) haqidagi iltimosi. Agar sud bu iltimosni qanoatlantirsa, ish yakunlanmaguncha OpenAI va sobiq xodimlarga daʻvo qilingan tijorat sirlaridan foydalanish taqiqlanadi. Hozircha sud faqat yollash materiallari va xabarlarga tezkor kirishga ruxsat berdi; Appleʻning kengroq kashfiyot soʻrovlari keyingi bosqichlarda qayta koʻrilishi mumkin.

Batafsil: TechCrunch va Bloomberg Law.