Qoʻshma Shtatlar hukumati britaniyalik tekshiruvchilarga yangi SI modellarini chiqarishdan oldin taqdim etmaslik haqidagi avvalgi soʻrovini qaytarib oldi. Bu haqda 11-oktabr kuni Telegraph nashri xabar berdi — Reuters oʻz materialida gazeta xabariga tayanadi. Bekor qilish ortidan OpenAI va Anthropic kabi Amerika kompaniyalari yangi modellarni Buyuk Britaniyaning SI Xavfsizlik instituti bilan yana boʻlisha oladi.
Reutersʻning baholashicha, bu qadam AQSHning xalqaro SI xavfsizligi tashabbuslariga yumshagan pozitsiyasini koʻrsatadi: Amerika ishlab chiquvchilari Britaniya bilan hamkorlikda kengroq erkinlik oladi.
Soʻrov qanday bekor qilindi
Telegraphʻning xabariga koʻra, sentabr oyida joriy etilgan cheklov endi amal qilmaydi. Oq uy yangi modellarni Britaniya instituti bilan boʻlishish boʻyicha oldingi soʻrovni rasman bekor qildi — yaʻni ishlab chiquvchilar modellarni chiqarishdan oldin xorijiy xavfsizlik tekshiruviga topshirish yoʻlidagi AQSH tomonidan qoʻyilgan toʻsiq olib tashlandi.
Biroq maʻlumot hozircha yagona manba — Telegraph materialiga tayanadi, nashrda qarorning aniq sanasi yoki uni qabul qilgan shaxs koʻrsatilmagan. Tramp, OpenAI va Anthropic vakillari Reutersʻning izoh soʻroviga darhol javob bermagan. Shuning uchun qarorning aniq shakli va kuchga kirish shartlari haqida qoʻshimcha rasmiy maʻlumotlar kutilmoqda.
"Spokespeople for Trump, OpenAI and Anthropic did not immediately respond to Reuters' request for comment." — Reuters
Qaror qaysi model avlodlariga tatbiq etilishi va kelajakdagi modellar uchun ham amal qilishi nomaʻlum — Telegraph bu tafsilotlarga toʻxtalmagan. Shuningdek, Oq uy oldingi soʻrovni aynan nima sababdan bekor qilgani hozircha izohlanmagan.
Muzlatish qanday boshlangan edi
Avvalgi soʻrov 24-sentabrda paydo boʻlgan edi. Politico xabariga koʻra, Oq uy oʻshanda OpenAI va Anthropicʻdan yangi modellarni britaniyalik tekshiruvchilarga AQSH milliy xavfsizlik ekspertizasi yakunlangunga qadar bermaslikni soʻragan. Talab AQSHning eng ilgʻor modellarni avvalo oʻz xavfsizlik tekshiruvidan oʻtkazish niyatini aks ettirgan. Politicoʻning taʻkidlashicha, bu toʻliq man qilish emas, balki AQSH ekspertizasi yakunlangunga qadar modellarni britaniyalik tekshiruvchilarga berishni vaqtincha kechiktirish talabi edi.
24-sentabrdan 11-oktabrgacha davom etgan ushbu cheklov xalqaro SI xavfsizligi sohasida AQSH va Britaniya oʻrtasidagi hamkorlikning toʻxtab qolishiga olib kelgandi. Britaniya instituti odatda Amerika kompaniyalarining eng yangi modellarini chiqarishdan oldin sinovdan oʻtkazib kelgan.
Britaniya instituti nima qiladi
Buyuk Britaniyaning SI Xavfsizlik instituti 2023-yilda oʻtkazilgan dunyodagi birinchi SI xavfsizligi sammiti ortidan tashkil etilgan. U eng ilgʻor SI modellarini sinab, ularning imkoniyatlari va notoʻgʻri foydalanish xavfini baholaydi. Institut sinovlarni modellar ommaga chiqarilishidan oldin oʻtkazadi — bu ularning yangi imkoniyatlarini ham, notoʻgʻri foydalanish xavfini ham erta baholash imkonini beradi.
Institut xalqaro SI xavfsizligi tizimining muhim boʻgʻini hisoblanadi: u modellar chiqarilishidan oldin mustaqil ekspertiza oʻtkazadi va baholash natijalarini siyosatchilarga taqdim etadi. AQSHning avvalgi soʻrovi aynan shu mustaqil tekshiruv yoʻlini toʻsib qoʻygandi. Institut oʻshandan beri AQSH, Yevropa va Osiyo laboratoriyalari bilan test tajribasini almashib kelmoqda. Modellar tobora kuchayib borayotgani sari bunday oldindan sinovning ahamiyati ham ortib bormoqda: siyosatchilar xavflarni ommaviy chiqarilishdan keyin emas, undan oldin bilish imkoniga ega boʻladi.
Oldindan test nimaga muhim
Chiqarishdan oldingi test — SI xavfsizligi tizimidagi standart amaliyot. Institut modellarni ommaga ochilishidan avval sinab, ularning yangi imkoniyatlarini va xavfli foydalanish ssenariylarini baholaydi. Bunday mustaqil ekspertiza ishlab chiquvchining oʻz sinovlaridan farq qiladi: u tashqi nuqtai nazarni beradi va zaifliklarni erta aniqlash imkonini yaratadi. Reutersʻning baholashicha, modellar tobora kuchayib borayotgani sababli siyosatchilar ularning nazorati boʻyicha yakuniy yechim topgani yoʻq — oldindan oʻtkaziladigan mustaqil test aynan shu nazorat tizimini mustahkamlaydi.
AQSHning 24-sentabrdagi soʻrovi aynan shu amaliyotni toʻxtatib qoʻygandi. OpenAI va Anthropic — bugungi eng ilgʻor modellar ortidagi ikki yetakchi laboratoriya — 24-sentabrdan 11-oktabrgacha yangi modellarni britaniyalik tekshiruvchilarga topshira olmagan. Endi bu toʻsiq olib tashlangan, demak institut test jadvaliga qaytadi.
Shuni ham qayd etish joizki, muzlatish AQSHning oʻz milliy xavfsizlik tekshiruvi bilan bogʻlangan edi: Vashington yangi modellarni avvalo oʻz ekspertizasidan oʻtkazish niyatida edi. Bu haqda Telegraph materiali alohida toʻxtalmagan.
Bu qaror nimani anglatadi
Reutersʻning baholashicha, bekor qilish AQSHning xalqaro SI xavfsizligi tashabbuslariga yumshagan pozitsiyasini koʻrsatadi: Amerika ishlab chiquvchilari Britaniya tekshiruvchilari bilan toʻgʻridan-toʻgʻri ishlay oladi. Boshqa tomondan, AQSH ichki nazoratni kuchaytiryapti: Trampning yangi tashkil etilgan SI ishchi guruhi juma kuni ishlab chiquvchilar SI modellaridagi xavfsizlik insidentlarini majburiy xabar qilishi shartligini eʻlon qildi — bu haqda batafsil alohida materialimizda yozgan edik.
Hozircha bu maʻlumotlar Telegraph va Reuters materiallariga tayanadi; qaror matni ommaga ochiqlanmagani uchun rasmiy hujjatlar chiqqach, vaziyat aniqroq boʻladi. Rasmiy tafsilotlar chiqqach, material yangilanadi. Aishunos voqea rivojini kuzatib boradi.
