Nvidia qoʻllab-quvvatlagan bulutli hisoblash kompaniyasi Firmus Grid 2026-yil 9-oktabrda Avstraliya qimmatli qogʻozlar birjasiga (ASX) roʻyxatdan oʻtish arizasini qaytarib oldi. Shu tariqa qariyb 5 mlrd dollar sarmoya jalb qilish va kompaniyani 30 mlrd dollardan ortiq — 43,7 mlrd Avstraliya dollariga baholashni nazarda tutgan dastlabki ommaviy taklif (IPO) bekor qilindi. Listing amalga oshganda u mamlakatning deyarli 30 yildagi eng yirik birja chiqishi va Avstraliya tarixidagi ikkinchi eng yirik listing boʻlar edi: undan yirikroq boʻlgan yagona holat Telstraning 1997-yildagi xususiylashtirilishi edi. Bu haqda The Wall Street Journal xabar berdi.
Rasmiy izoh va listing koʻlami
Kompaniya arizani qaytarib olish sababi sifatida bozor sharoitlarini koʻrsatdi. Nashr keltirgan rasmiy bayonotda shunday deyiladi:
"recent market volatility and prevailing market conditions"
Reuters agentligining yozishicha, Firmus listing doirasida 30,6 mlrd dollar atrofida baholash soʻragan. Agentlik maʻlumotlariga koʻra, kompaniya endi ochiq bozor oʻrniga xususiy sarmoya bozoriga tayanadi va kelajakda muqobil listing variantlarini koʻrib chiqadi. Shu tariqa kompaniya ochiq bozor oʻrniga xususiy sarmoya bozoriga murojaat qiladi.
Rejalashtirilgan listingning koʻlami Avstraliya bozori uchun gʻayrioddiy edi: maqsad qilingan qariyb 5 mlrd dollarlik sarmoya jalbi va 30 mlrd dollardan oshadigan bozor kapitallashuvi uni deyarli 30 yilda mamlakatdagi eng yirik birja chiqishiga aylantirgan boʻlar edi. Taqqoslash uchun: Avstraliya tarixida undan kattaroq boʻlgan yagona listing Telstraning 1997-yildagi xususiylashtirilishi boʻlgan. Xabar ikkala manbada — The Wall Street Journal va Reutersʻda ham 9-oktabr sanasi bilan eʻlon qilindi. Valyuta koʻrinishida rejalashtirilgan baholash 43,7 mlrd Avstraliya dollarini tashkil etgandi — bu raqam ham listingning mahalliy bozor uchun misli koʻrilmagan koʻlamini koʻrsatadi.
Baholash atrofidagi savollar
Tahlilchilar kompaniyaning nisbatan kichik operatsion koʻlami fonida eʻlon qilingan yuqori baholashga shubha bilan qaragandi. Firmus ayni paytda bor-yoʻgʻi 2 ta maʻlumotlar markazini ishga tushirgan; yana 5 ta markaz Avstraliya, Malayziya va Indoneziyada qurilish bosqichida. Bell Potter tahlilchisi Kris Sevij aynan shu besh rejalashtirilgan obyekt boʻyicha ijro riski borligini, jumladan qurilish ishlari kechikishi mumkinligini qayd etgan. Shubhalar asosan ikki nuqtada jamlangan: birinchidan, ishlayotgan infratuzilmaning atigi ikki markazdan iborat kichikligi; ikkinchidan, baholashning ikki oy ichida qariyb uch baravar oshishi.
Baholashning oʻsish surʻati ham eʻtibor markazida boʻlgandi: 2026-yil avgustida Blackstone va Coatue ishtirokida oʻtkazilgan 2 mlrd dollarlik aksiyadorlik raundida kompaniya 10,5 mlrd dollarga baholangandi. Demak, oktyabr boshida rejalashtirilgan IPO oradan ikki oy oʻtib Firmusni deyarli uch baravar yuqori — 30 mlrd dollardan ortiq baholagan. WSJ xabariga koʻra, kompaniya ayni vaqtda Blackstone boshchiligidagi 10 mlrd dollarlik qarz mablagʻlari limitidan foydalanish imkoniyatiga ega — bu limit rejalashtirilgan 5 mlrd dollarlik jalb mablagʻdan ikki baravar koʻp. Besh yangi markazning Avstraliya, Malayziya va Indoneziya boʻylab tarqalishi esa loyihaning geografik koʻlamini koʻrsatadi: kompaniya ikki ishlayotgan markaz yoniga yana beshta markaz qurishni rejalashtirgan.
Nvidia bilan toʻrt yoʻnalishdagi aloqa
Firmus — 7 yillik tarixga ega, Sidneyda joylashgan kompaniya. Uning biznes modeli yirik texnologiya kompaniyalariga tayyor sunʻiy intellekt (SI) hisoblash quvvatini toʻgʻridan-toʻgʻri sotishga asoslangan; mijozlar qatorida OpenAI va Meta tilga olingan. Tayyor hisoblash quvvati deganda mijozning oʻz infratuzilmasini qurmasdan turib SI yuklamalarini ishga tushira olishi tushuniladi — Firmus aynan shunday xizmatni yirik texnologiya kompaniyalariga taklif qiladi. Nvidia kompaniya bilan toʻrt yoʻnalishda bogʻlangan: u bir vaqtning oʻzida Firmus xizmatlarining mijozi, tijoriy hamkori, uskunalar yetkazib beruvchisi va bevosita aksiyadori hisoblanadi. Boshqacha aytganda, Nvidia bir tomondan Firmusga uskunalar yetkazib beradi, ikkinchi tomondan uning hisoblash xizmatlaridan foydalanadi, uchinchidan tijoriy hamkor sifatida qatnashadi va toʻrtinchidan kompaniyada bevosita ulushga ega — bu ikki kompaniya oʻrtasidagi aloqaning qanchalik chuqurligini koʻrsatadi.
Qisqa xronologiya va keyingi qadamlar
Voqealar rivoji quyidagicha kechdi: 2026-yil avgustida Blackstone va Coatue ishtirokidagi 2 mlrd dollarlik raund kompaniyani 10,5 mlrd dollarga baholadi; 2026-yil 9-oktabrda esa ASXʻga berilgan ariza qaytarib olindi, rasmiy sabab sifatida bozor sharoitlari koʻrsatildi. Reuters xabariga koʻra, Firmus ochiq bozordagi listing rejasi oʻrniga endi xususiy bozor orqali sarmoya jalb qilish yoʻliga oʻtadi va kelajakda muqobil listing variantlarini koʻrib chiqadi.
