OpenAI $30 mlrdgacha boʻlgan yangi sarmoya raundini tayyorlamoqda: 22-oktabrda TechCrunch CNBCʻning vaziyatdan xabardor manbalariga tayanib xabar berishicha, kelishuv sarmoyadan oldingi (pre-money) $1,25 trln baholash asosida tuzilmoqda. Raundni Coatue investitsiya kompaniyasi hamda Birlashgan Arab Amirliklari (BAA) investorlari yetaklamoqda, OpenAI esa investorlar imzolarini kelasi hafta oxirigacha toʻplashni maqsad qilgan.
Raund tafsilotlari
Kelishuv shartlari hozircha yakuniy emas — tomonlar muzokaralarni davom ettirmoqda va shartlar jarayon davomida oʻzgarishi mumkin. Taqqoslash uchun, kompaniyaning joriy yil mart oyida yopilgan oldingi raundi uni sarmoyadan keyingi (post-money) $852 mlrd deb baholagan edi — oʻsha raund tafsilotlari sayt arxivida.
Bu yerda ikki xil baholash turini farqlash muhim: sarmoyadan oldingi (pre-money) baholash yangi pul kompaniyaga kirishidan avvalgi qiymatni anglatadi, sarmoyadan keyingi (post-money) baholash esa jalb qilingan mablagʻ qoʻshilgandan keyingi qiymatdir. Shuning uchun $1,25 trln lik pre-money koʻrsatkichni mart oyidagi $852 mlrd lik post-money baho bilan bevosita solishtirib boʻlmaydi — lekin farqning oʻzi bozordagi kutilmalar keskin oshganini koʻrsatadi. Oddiy qilib aytganda: sarmoyachi bu baholashda raundga kirganda, uning puli kompaniyaning qancha ulushiga teng kelishi aynan shu pre-money koʻrsatkich asosida hisoblanadi. Shuning uchun baholash turini ajratib turish jarayonni kuzatayotganlar uchun muhim — sarlavhadagi yagona raqamning oʻzi butun manzaraning bir qismini koʻrsatadi.
Reuters 19-oktabrda eʼlon qilgan alohida xabarga koʻra, raundda SoftBank Group, Abu-Dabida joylashgan MGX va boshqa mavjud investorlar ishtirok etishi boʻyicha muzokaralar ketmoqda. Agentlik vaziyatdan xabardor ikki manbasiga tayanib, OpenAI asosiy raqibi Anthropicʻning noyabr oʻrtalarida kutilayotgan IPOʻsi oldidan investorlar majburiyatini taʼminlashga shoshilayotganini yozgan. SoftBank va MGX kompaniyaning avvalgi raundlarida ham qatnashgan mavjud sarmoyadorlar qatoriga kiradi.
BAA bilan hisoblash quvvatlari kelishuvi
TechCrunchʻning yozishicha, BAA investorlarining sarmoyasi alohida kelishuv bilan bogʻlanishi mumkin: amirliklar OpenAI uchun qoʻshimcha hisoblash quvvatlarini taʼminlaydi. Amaliy maʼnoda bu — sunʻiy intellekt (SI) modellarini oʻqitish va ularni keng miqyosda ishga tushirish uchun zarur boʻlgan maʼlumotlar markazlari sigʻimi demakdir.
Katta til modellari qanchalik murakkablashsa, ularni oʻqitish va xizmat koʻrsatish shunchalik koʻp hisoblash resursini talab qiladi — shu bois sarmoya muzokaralari bilan bir qatorda quvvat kafolati masalasi ham stolga qoʻyilgani bejiz emas. Yaʼni BAA tomoni nafaqat pul, balki OpenAI infratuzilmasining kelgusi oʻsishi uchun zarur boʻlgan fizik imkoniyatlarni ham taklif qilmoqda. Bunday tuzilmalar odatda ikki yoʻnalishni birlashtiradi: moliyaviy sarmoya va texnik kafolat. Hisoblash quvvatlari kelishuvi muzokaralar davomida oʻzgarishi mumkin boʻlgan qoʻshimcha band sifatida koʻrib chiqilmoqda — TechCrunchʻning yozishicha, shartlar hali yakuniy emas. OpenAI nashrga izoh berishdan bosh tortdi.Shu bois kuzatuvchilar uchun eng muhim jihat — raundning yakuniy summasi emas, balki tomonlar muzokaralarni qanday shartlarda yakunlashi.
Rekord darajadagi baholash
"Agar OpenAI ushbu raundda $1 trilliondan yuqori baholashga erishsa, u tarixdagi eng qimmat xususiy kompaniya sifatida rekord oʻrnatadi; uning mart oyidagi oxirgi raundi ChatGPT yaratuvchisini $852 milliard post-money baholagan edi, OpenAI esa iyun oyida IPO uchun maxfiy hujjatlarni topshirdi." — TechCrunch, CNBC manbalariga tayanib
$1 trln lik marradan oʻtish OpenAIʻni barcha davrlarning eng qimmat xususiy kompaniyasiga aylantiradi — bungacha hech bir xususiy kompaniya bunday baholashga erishmagan.
Eslatib oʻtamiz, OpenAI iyun oyida IPO uchun maxfiy hujjatlarni topshirgan — demak, birjaga chiqish jarayoni sarmoya muzokaralari bilan parallel davom etmoqda. Maxfiy topshiruv kompaniyaga hujjatlarni ommaga ochmasdan turib tayyorgarlik koʻrish imkonini beradi va IPOʻning aniq sanasi hali eʼlon qilinmagan.
Shuni ham qayd etish kerakki, hozircha gap rasmiy eʼlon haqida emas: ikkala nashr ham vaziyatdan xabardor manbalarga tayanmoqda, OpenAI esa izoh berishdan bosh tortgan. Muzokaralar davom etayotgani uchun yakuniy raqamlar — ham jalb qilinadigan summa, ham baholash — oʻzgarishi mumkin. Shunga qaramay, hatto eʼlon qilingan koʻlamning oʻzi ham xususiy bozor tarixida misli koʻrilmagan darajani anglatadi.
IPO oldidan poyga kuchaymoqda
Reuters qayd etishicha, OpenAI investorlar bilan kelishuvni tezlashtirishga aynan Anthropic omili turtki boʻlmoqda: raqib kompaniyaning noyabr oʻrtalariga moʻljallangan IPOʻsi oldidan oʻz sarmoya bazasini mustahkamlab olish rejalashtirilgan. TechCrunchʻning yozishicha, OpenAI investorlar imzolarini kelasi hafta oxirigacha toʻplashni maqsad qilgan. Reutersʻning yozishicha, SoftBank va MGX kabi mavjud sarmoyadorlarning ham muzokarada ekani qayd etilgan.
