Asosiy fakt
OpenAI investorlarga yillik daromadi 50 milliard dollarga yaqinlashayotganini maʻlum qildi. Bu raqam kompaniya investorlarga avval bildirilgan 70 milliard dollarlik koʻrsatkichdan taxminan 20 milliard dollar past. Financial Times investorlarga taqdim etilgan moliyaviy hujjatlarga tayanib bu haqda xabar berdi, TechCrunch esa 2026-yil 8-oktabrda voqeani oʻz sahifalarida yoritdi. Shu tariqa ilgari tilga olingan yuksak koʻrsatkich bilan bugungi rasmiy raqam orasida sezilarli farq borligi maʻlum boʻldi. Sunʻiy intellekt sohasidagi eng yirik kompaniyalardan birining daromadi bozor kutilganidan past chiqqani investorlar va tahlilchilar orasida keng muhokama uygʻotdi.
70 milliard dollar qayerdan chiqqan
70 milliard dollarlik raqam OpenAIʻning oʻz prognozi emas edi. Financial Timesʻga koʻra, uni kompaniya investorlari Anthropicʻning yillik daromadi bilan toʻgʻridan-toʻgʻri taqqoslash hosil qilish uchun hisoblab chiqqan. Boshqacha aytganda, bu investorlarning ichki baholash usuli natijasi boʻlib, OpenAIʻning rasmiy moliyaviy rejasi yoki ochiq eʻlon qilingan maqsadi sifatida taqdim etilmagan. TechCrunchʻning yozishicha, investorlar shu yoʻl bilan ikki yetakchi sunʻiy intellekt laboratoriyasini bir xil mezon bilan solishtirishga harakat qilgan. Ammo keyinchalik maʻlum boʻlishicha, taqqoslash asosi notoʻgʻri tanlangan, chunki ikki kompaniya daromadni turlicha hisoblaydi. Natijada shakllangan 70 milliardlik kutilma haqiqiy rasmiy koʻrsatkichdan ancha yuqori boʻlib chiqqan.
Hisoblash uslubidagi farq
Ikki kompaniya yillik daromadni turlicha hisoblaydi. Anthropic oʻz bulut hamkorlari orqali amalga oshirilgan savdolarni ham oʻz daromadi qatoriga qoʻshadi, OpenAI esa bunday savdolarni hisobga olmaydi. Shu sababli ikki kompaniya koʻrsatkichlarini bir xil asosda solishtirish qiyin va investorlar tuzgan taqqoslash haqiqiy rasmni biroz chalgʻitgan boʻlishi mumkin. Masalan, Anthropicʻning sherik bulut provayderlari orqali sotilgan litsenziyalari uning hisobotida aks etadi, OpenAIʻning shunday hamkorliklari esa uning yillik daromad raqamiga kirmaydi. Bu uslubiy farq tashqi kuzatuvchilar uchun ikki kompaniyaning moliyaviy holatini adolatli baholashni murakkablashtiradi va aynan shu nuqta 20 milliardlik farqning asosiy izohlaridan biri sifatida koʻrsatilmoqda. Investorlar 70 milliardlik ichki bahoni Anthropicʻning yillik daromadi bilan bevosita taqqoslash uchun hisoblab chiqqan edi, biroq ikki kompaniya daromadni turlicha hisoblagani sababli bu taqqoslash notoʻgʻri asosda qurilgan. Xususan, Anthropic bulut hamkorlari savdosini oʻz raqamiga qoʻshadi, OpenAI esa qoʻshmaydi — shu farq eʻtiborga olinmagani uchun 70 milliardlik kutilma rasmiy 50 milliardlik koʻrsatkichdan ancha yuqori boʻlib chiqqan.
OpenAI investorlarga yillik daromadi 50 milliard dollarga yaqinlashayotganini aytdi, bu investorlarga avval bildirilgan 70 milliard dollarlik koʻrsatkichdan taxminan 20 milliard dollar kam. — TechCrunch
Ushbu jumla TechCrunch maqolasida Financial Times xabariga tayanib keltirilgan asosiy iqtibosdir. Unda kompaniyaning investorlarga aytgan rasmiy raqami va oldin shakllangan kutilma oʻrtasidagi farq aniq ifodalangan.
Martdagi 122 milliardlik raund
OpenAI shu yilning mart oyida 122 milliard dollar mablagʻ yigʻgan edi. Bu sunʻiy intellekt sohasidagi eng yirik moliyaviy kelishuvlardan biri sifatida qayd etildi va kompaniyaning kengayish rejalariga boʻlgan ishonchni koʻrsatdi. Shunga qaramay, daromad koʻrsatkichining kutilganidan past chiqishi bozor ishtirokchilari orasida savollar tugʻdirmoqda: katta sarmoya jalb qilingan boʻlsa-da, joriy daromad surʻati investorlarning avvalgi taxminlaridan orqada qolmoqda.
IPO rejasi surildi
Xabarlarga koʻra, OpenAIʻning birjaga chiqish (IPO) rejasi 2027-yil boshiga surilgan. IPO sanasining kechikishi va daromad raqamlaridagi farq bir vaqtda yuzaga keldi. Ommaviy bozorlarga chiqish odatda kompaniyadan yanada shaffof moliyaviy hisobot talab qiladi, shuning uchun IPO oldidan bunday raqamlarning aniqlanishi tabiiy jarayon sifatida ham baholanmoqda. Hozircha kompaniya rasmiy ravishda IPO sanasi haqida qoʻshimcha izoh bermagan.
IPOʻga tayyorgarlik koʻrayotgan kompaniyalar odatda moliyaviy koʻrsatkichlarini standartlarga moslashtiradi va investorlar bilan ochiq muloqotni kuchaytiradi. OpenAI holatida ham aynan shu jarayon ketayotgani taxmin qilinmoqda: rasmiy raqamlarning eʻlon qilinishi bozor ishtirokchilariga kompaniyaning haqiqiy holatini baholash imkonini beradi.
Bozor kontekstida
Sunʻiy intellekt sohasida raqobat kuchaygan bir paytda yirik laboratoriyalar moliyaviy shaffoflikka katta eʻtibor qaratmoqda. Anthropic va OpenAI oʻrtasidagi daromadlarni hisoblash uslubidagi farq esa tahlilchilar uchun kompaniyalarni solishtirishni murakkablashtiradi. Financial Timesʻning moliyaviy hujjatlarga asoslangan xabari shu chalkashlikka aniqlik kiritdi: rasmiy raqam 50 milliard dollarga yaqin, ilgari tilga olingan 70 milliard esa investorlar tuzgan taqqoslash mahsuloti edi. Bu voqea sunʻiy intellekt kompaniyalarining moliyaviy koʻrsatkichlarini baholashda yagona standart zarurligini yana bir bor koʻrsatdi.
