OpenAIʻning yilliklashtirilgan daromadi avval matbuotda aytilganidan 20 milliard dollarga kam ekani maʻlum boʻldi. Financial Times 8-oktyabr kuni kompaniyaning investorlar bilan baham koʻrgan moliyaviy hujjatlariga tayanib shu raqamni eʻlon qildi. Reuters FT hisobotini chop etdi, TechCrunch esa xabarni mustaqil ravishda tasdiqladi.
Raqamlar oʻrtasidagi tafovut
Sentabr oyining soʻnggi kunlarida bir qator nashrlar, jumladan Reuters, OpenAIʻning yilliklashtirilgan daromadi 70 milliard dollarga yetgani haqida xabar tarqatgan edi. Bu raqam sunʻiy intellekt sohasidagi oʻsish surʻatining navbatdagi isboti sifatida qabul qilindi va keng muhokama qilindi.
Endi esa Financial Times boshqa manzara chizmoqda: nashrning 8-oktyabr kungi xabariga koʻra, OpenAI sentabr oyi yakuniga kelib investorlarni daromadning yillik hisobda 50 milliard dollarga yaqinlashayotgani haqida xabardor qilgan. Demak, matbuotda chiqqan 70 milliardlik taxmin bilan kompaniyaning oʻz raqami orasidagi farq 20 milliard dollarni tashkil etadi — bu avvalgi taxminning qariyb 29 foiziga teng. Bu farq sentabr oxirida eʻlon qilingan taxminning kompaniyaning oʻz bahosidan sezilarli darajada yuqori boʻlganini koʻrsatadi.
«Kompaniya sentabr oyi yakuniga kelib yilliklashtirilgan daromadi 50 milliard dollarga yaqinlashayotgani haqida investorlarni xabardor qilgan» — Financial Times, Reuters orqali.
Yilliklashtirilgan daromad — kompaniyaning haqiqiy yillik hisobotidagi koʻrsatkich emas. Bu joriy davrdagi daromad surʻati yil davomida oʻzgarmay qolsa, yil yakunida qancha mablagʻ yigʻilishi mumkinligini koʻrsatadigan baholashdir. Tez oʻsayotgan texnologiya kompaniyalari uchun bu koʻrsatkich koʻpincha joriy holatni ifodalashda ishlatiladi, ammo uning hisoblash usuli kompaniyadan kompaniyaga farq qilishi mumkin.
Xabarni TechCrunch ham 8-oktyabr kuni mustaqil ravishda tasdiqladi: nashr OpenAI daromadi avvalgi taxminlardan 20 milliard dollarga kam ekanini yozdi. Shunday qilib, bir kunda ikki nashr bir xil xulosani eʻlon qildi.
Taqqoslash nega chigallashdi
Reutersʻning yozishicha, raqamlar orasidagi tafovut OpenAIʻning oʻz investorlari kompaniya koʻrsatkichini Anthropicʻning yilliklashtirilgan daromadi bilan bevosita solishtirishga harakat qilganidan keyin yuzaga chiqqan. Muammo shundaki, ikki kompaniya bir xil atamani turlicha hisoblaydi va bu farq katta raqamlarda yaqqol koʻzga tashlanadi.
Anthropic oʻzining yilliklashtirilgan daromadiga bulud hamkorlari — AWS va Google Cloud — orqali keladigan daromadni ham qoʻshib hisoblaydi. OpenAI esa bunday daromadlarni hisobga olmaydi. Shuning uchun ikki kompaniyaning eʻlon qilingan raqamlarini yonma-yon qoʻyib, ulardan bevosita xulosa chiqarish notoʻgʻri boʻladi: solishtirilayotgan narsa aslida bir xil narsa emas.
Demak, bir xil nomdagi koʻrsatkich ortida ikki xil hisoblash usuli yotadi. Ommaviy muhokamada esa bu farq eʻtibordan chetda qolgan va 70 milliardlik taxmin aynan shu chalkashlik zaminida paydo boʻlgan boʻlishi mumkin.
Sunʻiy intellekt sohasida yagona hisoblash standarti mavjud emasligi sababli, investorlar va kuzatuvchilar har bir kompaniyaning metodologiyasini alohida oʻrganishga majbur boʻlmoqda. Aynan shu metodologik farq matbuotda 70 milliardlik taxminning paydo boʻlishiga zamin yaratgan boʻlishi mumkin — turli manbalar turli hisoblash usullariga tayangan.
Investorlar shu yoʻl bilan ikki yetakchi laboratoriyaning oʻsish surʻatini yonma-yon qoʻyib baholamoqchi boʻlgan. Ammo hisoblash usullaridagi farq tufayli bunday solishtirish chalgʻituvchi natija bergan va aynan shu jarayon raqamlar orasidagi tafovutni yuzaga chiqargan.
IPO fonida shaffoflik masalasi
OpenAI Reutersʻning izoh soʻroviga darhol javob bermadi. Reuters oʻz navbatida FT hisobotini mustaqil ravishda tasdiqlay olmaganini ochiq bildirdi. Shunga qaramay, 8-oktyabr kuni ikki nashr — Reuters va TechCrunch — bir-biridan mustaqil ravishda bir xil xulosani eʻlon qildi: OpenAI daromadi avvalgi taxminlardan 20 milliard dollarga kam.
FT hisobotiga asos boʻlgan moliyaviy hujjatlar investorlar bilan baham koʻrilgan, yaʻni ular ommaviy manba emas. Shu sababli Reuters xabarni FTʻga tayanib chop etganini va uni mustaqil tekshira olmaganini alohida qayd etdi.
Reutersʻning yozishicha, OpenAI ham, Anthropic ham yaqin kelajakda ommaviy aksiya chiqarishga (IPO) tayyorgarlik koʻrayotgan boʻlishi mumkin. Kompaniyalar birjaga chiqsa, ularning moliyaviy hisobotlari oshkor boʻladi va Wall Street tahlilchilari haqiqiy raqamlarni birinchi manbadan koʻra oladi.
Hozircha bu boradagi yagona ochiq manbalar — FT hisobotini yoritgan Reuters hamda uni mustaqil tasdiqlagan TechCrunch nashrlari. Ikkala kompaniya ham hozircha xususiy maqomda va ularning toʻliq moliyaviy hisobotlari oshkor etilmaydi. Bu esa sunʻiy intellekt gigantlarining moliyaviy shaffofligi borasidagi savollarni yana kun tartibiga olib chiqdi — ayniqsa, bozor ularning bahosini aynan shu raqamlarga qarab belgilayotgan bir paytda.
