Daʻvo mazmuni
USA Today Co. va unga tegishli bir nechta nashrlar 2026-yil 8-oktabr kuni Manxetten federal sudida OpenAIʻga qarshi mualliflik huquqini buzish boʻyicha daʻvo kiritdi. Daʻvoda aytilishicha, OpenAI nashrlarning kontentidan katta til modellarini (KTM) oʻqitishda ruxsatsiz foydalangan. Bu haqda Reuters 8-oktabr kuni xabar berdi.
Daʻvo hujjatiga koʻra, OpenAI ChatGPTʻni oʻqitish uchun nashrlarga tegishli yuz minglab maqolalarni ularning egalari ruxsatisiz nusxalagan. Daʻvogarlarning iddaosi shuki, gap yakka holdagi nusxalash haqida emas, balki ommaviy tusdagi amaliyot haqida bormoqda va bu amaliyot modellarni oʻqitish jarayonining tarkibiy qismi boʻlgan.
Daʻvoda asosiy ayblov sifatida mualliflik huquqining buzilishi koʻrsatilgan. Nashrlarning pozitsiyasiga koʻra, ular oʻz materiallarining sunʻiy intellekt modellarini oʻqitish maqsadida ishlatilishiga rozilik bermagan, ammo OpenAI ushbu materiallardan aynan shu maqsadda foydalangan.
ChatGPT — OpenAIʻning katta til modeliga asoslangan mahsuloti; daʻvoda aynan uni oʻqitish jarayonida nashrlar materiallarining nusxalangani iddao qilinmoqda. Reutersʻning yozishicha, daʻvo predmeti — nashrlar kontentining katta til modellarini oʻqitish uchun ishlatilishi; daʻvogarlar bu foydalanish mualliflik huquqini buzadi deb hisoblamoqda.
Manxetten federal sudi AQShning Nyu-York janubiy okrugi federal sudining yurisdiksiyasiga kiradi; ish aynan shu sudda koʻriladi. Daʻvo hujjatida OpenAIʻning harakatlari mualliflik huquqi toʻgʻrisidagi qonunchilikni buzgan deb baholanmoqda.
Ish tafsilotlari
Ish rasmiy ravishda USA Today Co v. OpenAI Foundation deb nomlangan. U AQShning Nyu-York janubiy okrugi federal sudida koʻriladi; ish raqami 1:26-cv-08892 sifatida qayd etilgan. Bloomberg Lawʻning 8-oktabrdagi xabariga koʻra, daʻvogarlar Indy Star, The Arizona Republic va Detroit Free Press kabi 19 ta nashrning mualliflik huquqlariga egalik qiladi.
Bu shuni bildiradiki, daʻvo bitta nashr nomidan emas, balki USA Today Co.ʻga tegishli nashrlar guruhi nomidan qoʻzgʻatilgan. Daʻvogarlar egalik qilayotgan 19 ta nashr orasida Indy Star, The Arizona Republic va Detroit Free Press alohida sanab oʻtilgan.
19 ta nashr — daʻvogarlar mualliflik huquqlariga egalik qilayotgan nashrlarning umumiy soni; ularning uchtasi — Indy Star, The Arizona Republic va Detroit Free Press — Bloomberg Law xabarida nomma-nom keltirilgan. Yaʻni daʻvogarlar ushbu nashrlarning materiallari ustidan mualliflik huquqlariga ega ekanliklarini daʻvo qilmoqda va aynan shu huquqlarning buzilishi daʻvo predmetini tashkil qiladi.
Sud hujjati 8-oktabr kuni topshirilgan; shu kuni Reuters, Bloomberg Law va The Verge nashrlari ish haqida xabar berdi. Daʻvo qoʻzgʻatilgan sana — 2026-yil 8-oktabr; ish shu kundan boshlab federal sudning ish yurituviga kiritilgan. Ish nomi taraflarni koʻrsatadi: daʻvogar sifatida USA Today Co., javobgar sifatida esa OpenAI Foundation qayd etilgan.
Daʻvogarlarning talablari
USA Today Co. OpenAIʻdan 250 mln dollardan ortiq miqdorda moddiy tovon undirilishini talab qilmoqda. Bundan tashqari, daʻvogarlar suddan ayblanayotgan buzilish amaliyotining davom etishini taqiqlovchi sud qarori chiqarishni soʻramoqda.
Shunday qilib, talablar ikki yoʻnalishda qoʻyilgan: birinchisi — moddiy zararni qoplash, ikkinchisi — OpenAIʻning daʻvogarlar materiallaridan ruxsatsiz foydalanish amaliyotini toʻxtatishga qaratilgan taqiqlovchi sud buyrugʻi. Reutersʻning xabar berishicha, 250 mln dollarlik chegara daʻvogarlar talab qilayotgan eng kam summa sifatida koʻrsatilgan — yaʻni daʻvo miqdori bundan yuqori boʻlishi mumkin.
Moddiy tovon talabi nusxalangan materiallar hajmi bilan bogʻlangan: daʻvoda yuz minglab maqolalarning ruxsatsiz nusxalangani iddao qilinmoqda. 250 mln dollarlik talab daʻvogarlar koʻzlagan moddiy qoplashning pastki chegarasi sifatida koʻrsatilgan. Taqiqlovchi qaror soʻrovi daʻvoning ikkinchi ustunini tashkil qiladi: daʻvogarlar faqat pul tovonini emas, balki amaliyotning toʻxtatilishini ham istamoqda. Daʻvogarlar soʻrayotgan sud qarori esa taqiqlovchi xarakterga ega: u OpenAIʻning bahsli amaliyotini davom ettirishini cheklashga qaratilgan.
Daʻvogarlar suddan Reutersʻning yozishicha "in excess of $250 million" — "250 mln dollardan ortiq" miqdorda moddiy tovon va ayblanayotgan buzilish amaliyotini toʻxtatishga qaratilgan sud buyrugʻi chiqarilishini soʻramoqda. (Manba: Reuters)
Daʻvolar toʻlqini davom etmoqda
The Verge nashri sud hujjati topshirilganini 8-oktabr kuni yoritdi. Nashr bu ishni ommaviy axborot vositalarining sunʻiy intellekt laboratoriyalariga qarshi mualliflik huquqi boʻyicha kiritgan daʻvolar toʻlqini tarkibidagi soʻnggi holat deb atadi.
Bu baho USA Todayʻning daʻvosini yakka hodisa sifatida emas, balki media kompaniyalar va sunʻiy intellekt ishlab chiquvchilari oʻrtasida kengayib borayotgan huquqiy nizolar zanjirining navbatdagi boʻgʻini sifatida koʻrish imkonini beradi. The Vergeʻning yoritishicha, bunday daʻvolar soʻnggi davrda koʻpayib bormoqda va USA Todayʻning ishi shu jarayonning eng yangi koʻrinishi hisoblanadi.
Daʻvo hujjatining aynan 8-oktabr kuni topshirilgani Reuters, Bloomberg Law va The Vergeʻning uchalasi tomonidan ham oʻsha kuni yoritildi — yaʻni ish ommaga topshirilgan kuniyoq maʻlum boʻlgan. Reuters, Bloomberg Law va The Vergeʻning uchalasi ham ishni 8-oktabr kuni yoritgani daʻvoning ommaviy axborot vositalari eʻtiborini darhol tortganini koʻrsatadi.
