Shimoliy Karolina shtatining Kornelius shahrida yashovchi 54 yoshli Maykl Smit 2026-yil 7-oktabrda sunʻiy intellekt yordamida yaratilgan qoʻshiqlar va minglab soxta bot hisoblardan foydalangan holda striming platformalari hamda musiqachilardan gonorar oʻgʻirlaganini tan olib, 18 oy qamoq jazosiga hukm qilindi. AQSh Adliya vazirligining maʻlum qilishicha, u SI yordamidagi striming firibgarligi boʻyicha jinoiy javobgarlikka tortilgan birinchi amerikalik.
Firibgarlik sxemasi 2017-yildan 2024-yilgacha — yetti yil davom etgan. Bu davrda Smit oʻziga tegishli boʻlgan SI yordamida yaratilgan qoʻshiqlarni striming xizmatlarida sunʻiy ravishda koʻp marta tinglatib, har bir tinglash evaziga hisoblangan gonorarlarni oʻzlashtirgan. Ayrim paytlarda sxemada bir vaqtning oʻzida 10 000 ta bot hisobi ishlagan, yetkazilgan zarar hajmi esa taxminan 8 million dollarni tashkil etgan.
Firibgarlik sxemasi uch bosqichda ishlagan
Prokuratura materiallariga koʻra, sxema uch ketma-ket bosqichdan iborat boʻlgan. Dastlab Smit striming platformalarida minglab soxta foydalanuvchi hisoblaini yaratgan. Keyin maxsus dasturiy taʻminot orqali bu hisoblarni uning oʻziga tegishli SI-yaratgan qoʻshiqlarini uzluksiz tinglashga yoʻnaltirgan. Soʻngra shu sunʻiy tinglashlar hisobiga yozilgan gonorarlarni oʻz nomiga olgan. Minglab soxta hisoblarni yaratish va ularni qoʻshiqlarni toʻxtovsiz strim qiladigan rejimda ushlab turish maxsus dasturiy taʻminot orqali avtomatlashtirilgan.
Striming platformalari qoʻshiq har tinglanganda ijrochi va huquq egalariga gonorar toʻlaydi. Tinglashlar soni qancha koʻp boʻlsa, toʻlov ham shuncha koʻp boʻladi — shuning uchun botlar orqali sunʻiy tinglash yaratish gonorar oqimini firibgar tomon buradi. Smit aynan shu mexanizmdan foydalangan: qoʻshiqlar unga tegishli boʻlgani uchun botlar yaratgan har bir tinglash unga toʻlov sifatida qaytgan.
Sxemaning koʻlami bitta oy misolida yaqqol koʻrinadi: 2023-yil aprel oyida Smitning bot hisoblari YouTube Music oilaviy tarif rejalarida uning SI-qoʻshiqlarini 80,9 million marta strim qilgan. Taqqoslash uchun oʻsha oyda Teylor Sviftning butun musiqa katalogi 9,3 million strim olgan. Bu raqamlar AQSh Adliya vazirligining rasmiy bayonotida keltirilgan.
80,9 million va 9,3 million koʻrsatkichlari prokuratura tomonidan sxemaning koʻlamini koʻrsatish uchun keltirilgan. Birinchi raqam — Smitning botlari tomonidan bir oy ichida yaratilgan sunʻiy tinglashlar soni, ikkinchisi esa oʻsha davrda eng mashhur ijrochilardan birining real auditoriyasi olgan strimlar soni.
Hukm: 18 oy qamoq va 8 millionlik undiruv
Smit ish sudga chiqishidan oldin aybini tan olgan: 2026-yil 19-martda u bir band boʻyicha — tel orqali firibgarlik (wire fraud) fitnasida ishtirok etishda — aybdorligini eʻtirof etdi. 7-oktabr kuni chiqarilgan hukmga koʻra, u 18 oy qamoqda oʻtiradi, ozodlikka chiqqach esa yana 2 yil nazorat ostidagi ozodlikda boʻladi. Sud shuningdek 8 091 843,64 dollar miqdoridagi mablagʻni davlat foydasiga undirishga qaror qildi — bu summa prokuratura tomonidan eʻlon qilingan.
Smit "super intellekt" texnologiyasidan foydalanib, firibgarlik yaratgan, — dedi AQSh prokurori Jeymi Makdonald.
Aybdorlikni tan olishdan hukmgacha
Smit aybini 2026-yil 19-martda tan olgan — u bir band boʻyicha, yaʻni tel orqali firibgarlik fitnasida ishtirok etishda aybdorligini eʻtirof etgan. Oradan olti yarim oy oʻtib, 7-oktabrda sud yakuniy hukmni chiqardi: 18 oy qamoq, 2 yil nazorat ostidagi ozodlik va 8 091 843,64 dollar undiruv. Shunday qilib, 2017-yilda boshlangan sxema boʻyicha tergov va sud jarayoni yakunlandi.
SI yordamidagi firibgarlik boʻyicha birinchi jinoiy ish
Adliya vazirligi bu ishni SI yordamidagi striming firibgarligi boʻyicha AQShda jinoiy javobgarlikka tortilgan birinchi holat sifatida qayd etdi. Prokuror Jeymi Makdonaldning soʻzlariga koʻra, Smit firibgarlik yaratishda "super intellekt" texnologiyasidan foydalangan — bu ibora vazirlik bayonotida keltirilgan. Ars Technica 7-oktabr kuni hukm haqida xabar berar ekan, 54 yoshli shimoliy karolinalikning 10 000 ta bot va SI bilan yaratilgan qoʻshiqlar orqali 8 million dollarlik gonorarni oʻgʻirlagani uchun qamoqqa hukm qilinganini yozdi.
Sunʻiy intellekt yordamida qoʻshiq yaratish soʻnggi yillarda keng tarqaldi: bunday vositalar qisqa vaqt ichida koʻp sonli treklarni ishlab chiqarishga imkon beradi. Smit aynan shu imkoniyatdan foydalangan — uning qoʻshiqlari sunʻiy intellekt yordamida yaratilgan va u ularning huquq egasi boʻlgan.
Adliya vazirligi bayonotida Smitning ishi SI yordamidagi striming firibgarligi boʻyicha jinoiy javobgarlikka tortilgan birinchi holat ekani alohida taʻkidlangan. Bu taʻrif ishning mohiyatini belgilaydi: firibgarlikda sunʻiy intellekt texnologiyasidan foydalanilgan va u federal sudda jinoiy ish sifatida koʻrilgan.
