Meta 2026-yil 17-oktyabrda biznes akkauntlari uchun tijorat foydalanish shartlaridan katta tanqidga uchragan bandni olib tashladi. Mazkur band kompaniyaga biznes akkauntiga bogʻlangan domen va veb-sahifalardagi har qanday kontentni oʻz mahsulotlarini taqdim etish, rivojlantirish, yaxshilash, tadqiq qilish hamda sunʼiy intellekt (SI) modellarini oʻqitish uchun ishlatish huquqini berayotgandek oʻqilgan edi. Bandning olib tashlangani haqida The Verge xabar berdi, Meta esa rasmiy bayonot tarqatdi.
Band shartlarga qanday kiritilgan edi
Meta oktyabr oyi boshida biznes akkauntlari uchun tijorat foydalanish shartlarini yangilagan edi. Yangi tahrirdagi bandda kompaniya «biznes akkauntingizning domenlari, veb-sahifalari yoki URLʼlaridagi har qanday kontentni Meta mahsulotlari va xizmatlarini taqdim etish, rivojlantirish, yaxshilash, tadqiq qilish, oʻqitish va ularning yaxlitligini saqlash uchun» ishlatishi mumkinligi yozilgan edi.
Bandda sanab oʻtilgan maqsadlar roʻyxati keng edi, ammo aynan «oʻqitish» soʻzi — yaʼni kontentning SI modellarini oʻqitishda ishlatilishi mumkinligi — eng katta eʼtirozga sabab boʻldi. Matn Metaʼning reklama yoki biznes mahsulotlaridan foydalanadigan, demak Meta biznes akkauntiga ega boʻlgan har qanday nashrning veb-saytini skanerlash va undagi kontentni SI oʻqitishda ishlatishga ruxsat berayotgandek talqin qilindi. Nashrlarning xavotiri shunda ediki, band biznes akkaunt orqali bogʻlangan saytlardagi har qanday kontentga taalluqli boʻlishi mumkin edi.
Yangilash biznes akkauntlari uchun moʻljallangan tijorat shartlariga taalluqli edi — yaʼni Metaʼning reklama va biznes mahsulotlaridan foydalanadigan kompaniyalar va nashrlar uchun. Aynan shu doiradagi shartlarga qoʻshilgan keng huquqli band nashrlar oʻrtasida xavotir uygʻotdi: matnning talqiniga koʻra, u biznes akkaunti bor har qanday nashrning saytiga taalluqli boʻlishi mumkin edi.
Ekspertlar bandni «gʻayrioddiy» deb baholadi
Nieman Labʼga fikr bildirgan yuridik ekspertlar bu bandni «remarkable provision» — yaʼni «gʻayrioddiy band» deb atadi. Ularning xulosasiga koʻra, band Metaʼga biznes akkaunti bor har qanday nashrning veb-saytini skanerlash va olingan kontentni kompaniyaning SI modellarini oʻqitishda ishlatish huquqini berishi mumkin edi.
«Bu band Metaʼga Meta biznes akkauntiga ega har qanday nashrning veb-saytini skanerlash va kontentni kompaniyaning SI modellarini oʻqitish uchun ishlatishga ruxsat berishi mumkin» — Nieman Labʼga fikr bildirgan yuridik ekspertlar (TechCrunch keltirgancha).
Ekspertlarning asosiy xavotiri bandning keng talqin qilinishi mumkinligida edi. Ular bu kabi matn nashrlarning oʻz kontenti ustidan nazoratini zaiflashtirishi mumkinligini taʼkidladilar.
Ekspertlar bahosi TechCrunchʼda eʼlon qilingach, Meta vakili shartlar kompaniyaning veb-skanerlash amaliyotida oʻzgarish anglatmasligini taʼkidlab izoh berdi.
Meta tanqidlarga qanday javob berdi
Tanqidlardan keyin Meta vakili yangilangan shartlar kompaniyaning veb-sahifalarni skanerlash amaliyotida oʻzgarishni anglatmasligini taʼkidladi. Shundan soʻng 17-oktyabr kuni The Verge munozarali bandning shartlardan olib tashlangani haqida xabar berdi.
Kompaniya bayonotida shunday deyiladi:
«Biz sizni eshitdik va aniqlashtirmoqchimiz: biz birlashtirgan skanerlash shartlari faqat bizning reklama va biznes mahsulotlarimizga tegishli edi, buni shartlarning oʻzida aniqlashtirdik. Bu Meta veb-skanerlardan qanday foydalanishini oʻzgartirmaydi».
Metaʼning izohiga koʻra, skanerlashga oid shartlar faqat reklama va biznes mahsulotlari doirasida qoʻllangan va bu endi shartlar matnida ochiq-oydin yozib qoʻyilgan. Bayonotda kompaniya shartlar matnining oʻzida aniqlashtirish kiritganini taʼkidladi. Shu bayonot bilan kompaniya bir vaqtning oʻzida ikki ishni qildi: bahsli bandni shartlardan olib tashladi va qolgan skanerlash shartlarining qoʻllanish doirasi cheklanganini — faqat reklama va biznes mahsulotlariga tegishliligini — ochiq aytdi.
Voqea xronologiyasi
Oktyabr oyi boshida Meta biznes akkauntlari uchun tijorat foydalanish shartlarini yangiladi va ularga kompaniyaga keng huquq beruvchi band qoʻshdi. Keyin Nieman Labʼga fikr bildirgan yuridik ekspertlar bandni «gʻayrioddiy» deb baholab, uning nashrlar kontentini SI oʻqitishda ishlatishga yoʻl ochishi mumkinligini aytdi.
Tanqidlarga javoban Meta vakili shartlar kompaniyaning veb-skanerlash amaliyotida oʻzgarish anglatmasligini bildirdi. Nihoyat, 17-oktyabr kuni bandning shartlardan olib tashlangani eʼlon qilindi; Meta bayonotida skanerlash shartlari faqat reklama va biznes mahsulotlariga tegishli boʻlganini va buni endi shartlar matnida aniqlashtirganini maʼlum qildi (TechCrunch).
Bu voqea avvalgi xabar bilan bogʻliq
Bandning olib tashlanishi Metaʼning tijorat foydalanish shartlariga kiritilgan yangi band haqidagi avvalgi xabarning davomi hisoblanadi. Oʻsha xabarda bandning shartlarga kiritilishi va uning nashrlar orasida uygʻotgan xavotirlari yoritilgan edi (Aishunos arxivi). Yangi voqea esa shu bahsning keyingi bosqichi: tanqidlardan keyin Meta bandni olib tashladi va qoʻllanish doirasini aniqlashtirdi. Shu tariqa, band atrofidagi bahs uning shartlardan chiqarilishi bilan yakunlandi. Farqi shundaki, avvalgi xabar bandning kiritilishi va xavotirlar haqida boʻlgan boʻlsa, bu safargi xabar uning olib tashlanishi va Metaʼning rasmiy izohi haqida — yaʼni voqeaning yakuniy bosqichi haqida.
